Công an tỉnh Gia Laihttps://congan.gialai.gov.vn:/uploads/no-image.png
Thứ hai - 06/07/2026 10:341970
Chỉ một bức ảnh chụp căn cước công dân đăng lên mạng, một lần chia sẻ mã xác thực (OTP) hoặc một bài viết thông báo cả gia đình đi du lịch nhiều ngày cũng có thể trở thành "mảnh ghép" để tội phạm thực hiện hành vi lừa đảo. Thực tế cho thấy, nhiều nạn nhân bị mất tiền, bị giả mạo danh tính hoặc bị vay tiền trực tuyến, mà nguyên nhân bắt nguồn từ việc vô tình công khai quá nhiều thông tin cá nhân trên mạng xã hội.
Trong thời đại số, thông tin cá nhân có giá trị không kém tài sản. Họ tên, số điện thoại, căn cước công dân, tài khoản ngân hàng, hình ảnh khuôn mặt, địa chỉ nơi ở, nơi làm việc hay thói quen sinh hoạt đều có thể bị các đối tượng xấu thu thập, tổng hợp và sử dụng vào mục đích phạm pháp. Càng chia sẻ nhiều thông tin, nguy cơ bị lộ lọt và bị lợi dụng càng lớn.
Người dân tuyệt đối không nên công khai hoặc cung cấp cho người lạ các thông tin như: ảnh căn cước công dân, hộ chiếu, giấy phép lái xe, giấy khai sinh; số điện thoại, số tài khoản ngân hàng, số thẻ, mã bảo mật thẻ (CVV/CVC); mã OTP, mật khẩu, mã PIN; hình ảnh, dữ liệu sinh trắc học (khuôn mặt, vân tay); địa chỉ nơi ở, nơi làm việc, lịch trình đi lại hoặc thông tin cho biết nhà đang không có người. Trước khi đăng tải hình ảnh lên mạng xã hội, cần kiểm tra kỹ để tránh vô tình làm lộ giấy tờ tùy thân, mã QR, biển số xe và các thông tin nhạy cảm khác. Đồng thời, không quét mã QR hoặc truy cập các đường dẫn không rõ nguồn gốc; không chia sẻ hình ảnh chứa mã QR cá nhân, bởi đây có thể là thủ đoạn dẫn dụ người dùng vào trang web giả mạo nhằm đánh cắp thông tin hoặc chiếm đoạt tài sản.
Hiện nay, tội phạm mạng thường thu thập thông tin cá nhân từ mạng xã hội để xây dựng các kịch bản lừa đảo ngày càng tinh vi. Chúng giả danh cơ quan nhà nước, ngân hàng, đơn vị giao hàng hoặc người quen để gọi điện, nhắn tin yêu cầu cung cấp mã OTP, chuyển tiền hoặc cài đặt ứng dụng giả mạo. Không ít trường hợp, các đối tượng sử dụng hình ảnh căn cước công dân, khuôn mặt, video hoặc giọng nói được đăng tải công khai để tạo nội dung giả mạo bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), mạo danh người thân, bạn bè hoặc lãnh đạo cơ quan nhằm vay tiền, yêu cầu chuyển khoản hoặc thực hiện các hành vi lừa đảo khác. Thậm chí, thông tin cá nhân bị lộ còn có thể bị lợi dụng để đăng ký tài khoản trực tuyến, mở tài khoản ngân hàng, vay tiền hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật, gây thiệt hại về tài sản và ảnh hưởng đến uy tín của người bị mạo danh. Vì vậy, mỗi người cần hạn chế công khai thông tin cá nhân và hình ảnh trên mạng xã hội để giảm nguy cơ bị tội phạm lợi dụng.
Ảnh minh họa: Bảo vệ thông tin cá nhân trên không gian mạng.
Để bảo vệ bản thân và gia đình, mỗi người dân cần thực hiện tốt những khuyến nghị sau:
- Chỉ cung cấp thông tin cá nhân cho cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân khi thực sự cần thiết và đã xác minh rõ danh tính.
- Không chia sẻ mã OTP, mật khẩu, mã PIN hoặc thông tin tài khoản ngân hàng cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là cán bộ ngân hàng hoặc cơ quan chức năng.
- Hạn chế đăng tải hình ảnh giấy tờ tùy thân, vé máy bay, hóa đơn, thông tin tài khoản và lịch trình cá nhân lên mạng xã hội.
- Thiết lập chế độ bảo mật cho tài khoản Facebook, Zalo, TikTok và thường xuyên kiểm tra quyền riêng tư đối với các bài viết.
- Chỉ kết bạn, chia sẻ thông tin với những người thực sự quen biết; không công khai số điện thoại, ngày sinh, địa chỉ và thông tin người thân trên mạng xã hội.
- Sử dụng mật khẩu mạnh, khác nhau cho từng tài khoản và kích hoạt xác thực hai lớp để tăng cường bảo mật.
- Khi nhận được cuộc gọi, tin nhắn yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền, cần bình tĩnh kiểm tra, xác minh qua kênh chính thức trước khi thực hiện.
- Chỉ cài đặt ứng dụng từ kho ứng dụng chính thức; không cấp quyền truy cập danh bạ, hình ảnh, vị trí hoặc camera khi không cần thiết.
- Nếu phát hiện dấu hiệu lộ lọt thông tin hoặc nghi bị lừa đảo, cần nhanh chóng khóa tài khoản liên quan, thông báo cho ngân hàng và trình báo cơ quan Công an để được hỗ trợ kịp thời.
Trong bối cảnh các hành vi lừa đảo trên không gian mạng ngày càng tinh vi, mỗi người dân cần nâng cao ý thức bảo vệ thông tin cá nhân ngay từ những việc làm nhỏ nhất. Chủ động phòng ngừa luôn là biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ tài sản, danh tính và góp phần giữ gìn sự an toàn của bản thân, gia đình cũng như cộng đồng trên môi trường số.
THÔNG ĐIỆP:Đừng chia sẻ thông tin cá nhân một cách tùy tiện. Mỗi lần cẩn trọng khi cung cấp hoặc đăng tải thông tin là thêm một lần tự bảo vệ mình trước tội phạm trên không gian mạng.