XD phong cách Bản lĩnh, nhân văn

Cảnh báo nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân trên không gian mạng

Thứ năm - 12/03/2026 08:24 595 0
Những năm gần đây, internet và mạng xã hội đã trở thành một công cụ thiết yếu, mang lại nhiều tiện ích cho người dân trong đời sống, sinh hoạt như kết nối cộng đồng, chia sẻ thông tin hay các hoạt động giao dịch, thương mại điện tử... Tuy nhiên, việc người dân chia sẻ thông tin, dữ liệu cá nhân công khai trên mạng xã hội, thực hiện các giao dịch, đặt hàng online hoặc sử dụng các ứng dụng không chính thống, không được bảo mật thông tin đã vô tình tiếp tay và tạo điều kiện, cơ hội để các đối tượng xấu thu thập, sử dụng để trục lợi và thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật. Đây chính là “mảnh đất” màu mỡ cho các loại tội phạm, đặc biệt là tội phạm công nghệ cao, lợi dụng không gian mạng để thực hiện các hành vi phạm pháp như lừa đảo chiếm đoạt tài sản, xâm nhập trái phép hệ thống thông tin, rửa tiền, đánh bạc…
picture34

Dữ liệu cá nhân là gì?
          
Theo khoản 1 Điều 2 
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 thì dữ liệu cá nhân là dữ liệu số hoặc thông tin dưới dạng khác xác định hoặc giúp xác định một con người cụ thể, bao gồm: dữ liệu cá nhân cơ bản và dữ liệu cá nhân nhạy cảm. Dữ liệu cá nhân sau khi khử nhận dạng không còn là dữ liệu cá nhân. Trong đó:

          
- Dữ liệu cá nhân cơ bản là dữ liệu cá nhân phản ánh các yếu tố nhân thân, lai lịch phổ biến, thường xuyên sử dụng trong các giao dịch, quan hệ xã hội, thuộc danh mục do Chính phủ ban hành. (Theo khoản 2 Điều 2 
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025).

          
- Dữ liệu cả nhân nhạy cảm là dữ liệu cá nhân gắn liền với quyền riêng tư của cá nhân, khi bị xâm phạm sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân, thuộc danh mục do Chính phủ ban hành. (Theo khoản 3 Điều 2 
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025).

          
Thực trạng lộ lọt dữ liệu cá nhân

          
Thông tin từ Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Bộ Công an, tình hình lộ lọt dữ liệu, thông tin cá nhân trên không mạng hiện nay diễn ra rất phổ biến, thậm chí có sự bắt tay, móc nối giữa một số nhân viên đang quản lý dữ liệu khách hàng của các nhà mạng viễn thông, công ty tài chính, bất động sản... để đưa thông tin cá nhân ra ngoài nhằm trục lợi.

          
Thực tế cho thấy, chỉ cần vài thao tác đơn giản trên mạng xã hội hay các “hội, nhóm kín”, có thể dễ dàng mua bán thông tin cá nhân với mức giá rẻ bất ngờ. Từ họ tên, số điện thoại, địa chỉ, căn cước công dân, đến thông tin tài khoản ngân hàng... tất cả đều trở thành “món hàng” được rao bán công khai trên mạng.

          
Chị Nguyễn Thị Trà My (xã Phù Mỹ, Gia Lai) chia sẻ cảm thấy rất khó chịu và bất an khi liên tục bị các số điện thoại lạ quấy rầy. Đáng nói, người gọi biết rất rõ tên tuổi, địa chỉ nơi sinh sống và làm việc của chị. Không ít người thân của chị vì cả tin nên đã thực hiện thao tác chuyển tiền và bị kẻ gian chiếm đoạt với thủ đoạn “giả danh người thân mượn tiền”.

          
Ông Trần Thanh Tuấn (trú phường Pleiku, Gia Lai) khi thực hiện thủ tục kê khai thuế trên hệ thống điện tử thì bất ngờ phát hiện mình đứng tên giám đốc của hai công ty trong khi không ủy quyền cho bất kỳ ai thực hiện thủ tục thành lập công ty…

          
Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng trên hầu hết các lĩnh vực, dữ liệu cá nhân được chuyển lên môi trường điện tử thường xuyên, liên tục dẫn đến tình trạng lộ, mất dữ liệu cá nhân diễn ra phổ biến.

          
Hệ lụy của việc lộ, lọt thông tin cá nhân là vô cùng nghiêm trọng, có thể gây ra những hậu họa khó lường, ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình trật tự an toàn xã hội. Không chỉ là nguy cơ bị quấy rối, lừa đảo qua điện thoại hay mạng xã hội, người dùng còn có thể đối mặt với việc bị giả mạo danh tính để vay nợ, chiếm đoạt tài sản hoặc thực hiện hành vi phạm pháp.

          
Nguyên nhân lộ lọt dữ liệu cá nhân

          
Thực tế hiện nay cho thấy, nhận thức, ý thức bảo vệ thông tin cá nhân của người dân còn nhiều hạn chế. Người dân dễ dàng cung cấp thông tin cá nhân, gia đình trong các hoạt động đời sống, trên mạng xã hội và thiếu thói quen bảo mật thiết bị, tài khoản, tạo điều kiện cho đối tượng xấu khai thác. Đồng thời, công tác quản lý dữ liệu cá nhân tại các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp chưa chặt chẽ, thiếu quy trình bảo mật, để xảy ra tình trạng nhân viên tự ý chia sẻ, mua bán dữ liệu...

          
Trong khi đó, tội phạm công nghệ cao, các doanh nghiệp… sẵn sàng bỏ chi phí lớn để thu thập dữ liệu phục vụ hoạt động vi phạm hoặc quảng cáo. Hành vi vi phạm có thể gây thiệt hại nghiêm trọng về kinh tế (chiếm đoạt tài sản, lửa đảo), xâm hại quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến ANQG, TTATXH, làm suy giảm niềm tin của người dân vào hệ thống quản lý dữ liệu.

          
Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Gia Lai khuyến cáo:

          
1. Hạn chế chia sẻ thông tin cá nhân trên không gian mạng. Khi chia sẻ thông tin cá nhân càng nhiều, càng tạo điều kiện cho kẻ xấu thực hiện hành vi trái pháp luật. Trong trường hợp buộc phải cung cấp thông tin cá nhân, người dân cần sử dụng các cơ chế nhằm bảo mật thông tin.

          
2. Thực hiện bảo mật tài khoản: sử dụng mật khẩu mạnh và không trùng lặp đối với các tài khoản quan trọng (ngân hàng, ví điện tử, mạng xã hội). Kích hoạt xác thực hai yếu tố (2FA) cho tất cả các tài khoản, đây là lớp bảo vệ quan trọng nhất ngay cả khi mật khẩu bị lộ. Ngoài ra, nên thường xuyên thay đổi mật khẩu các tài khoản, không để mật khẩu là các thông tin cá nhân như ngày sinh, họ tên, không dùng chung mật khẩu cho nhiều tài khoản.

          
3. Chủ động nâng cao cảnh giác, thận trọng với mọi cuộc gọi, tin nhắn lạ. Khi nhận được yêu cầu đáng ngờ, hãy kết thúc cuộc gọi và liên hệ trực tiếp với số hotline chính thức của tổ chức đó để xác minh. Tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu, số thẻ tín dụng cho bất kỳ ai. Hạn chế đăng nhập tài khoản vào những máy tính công cộng, wifi công cộng. Nên dùng những phần mềm có bản quyền, cài đặt, sử dụng các ứng dụng từ nguồn chính thống, được cung cấp bởi các đơn vị tin cậy. Không nên truy cập vào các trang web không rõ, hay truy cập vào các đường dẫn trong email, trên facebook…

          
4. Thường xuyên kiểm tra lịch sử giao dịch ngân hàng để phát hiện sớm các giao dịch bất thường. Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, hãy liên hệ ngay với ngân hàng để yêu cầu khóa khẩn cấp thẻ, tài khoản và nhanh chóng trình báo tới cơ quan Công an nơi gần nhất, thu thập, cung cấp tất cả các bằng chứng (tin nhắn, số điện thoại, tài khoản lừa đảo...) để được xử lý kịp thời.

          
Lộ lọt thông tin cá nhân trên không gian mạng là một trong những điều kiện thuận lợi để các đối tượng sử dụng phục vụ hoạt động phạm tội và các hành vi vi phạm pháp luật khác. Do đó, mỗi người dân cần chủ động trang bị kiến thức, kỹ năng bảo mật thông tin khi tham gia hoạt động trên môi trường internet, góp phần xây dựng môi trường mạng an ninh, an toàn.

Tác giả bài viết: Minh Đức

Tổng số điểm của bài viết là: 2 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 2 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây