Công an tỉnh Gia Laihttps://congan.gialai.gov.vn:/uploads/no-image.png
Chủ nhật - 05/04/2026 03:272150
Thời gian vừa qua, cộng đồng mạng xôn xao trước vụ việc một nam sinh lớp 12 tại Thanh Hóa bị khởi tố vì cầm đầu đường dây sản xuất, phát tán mã độc quy mô quốc tế. Giữa những luồng ý kiến trái chiều, có không ít người tặc lưỡi xuýt xoa: “Tài không đợi tuổi”, hay thậm chí coi đó là một “thiên tài lầm lỡ”.
Nhưng, hãy dừng lại một chút để nhìn thẳng vào sự thật. Liệu đó có thực sự là “tài năng” hay chỉ là một sự lựa chọn sai lầm nhân danh trí tuệ? 1. “Trong xứ mù, kẻ chột làm vua”
Nhiều người khi đọc tin tức, đều để lại bình luận (comment) lên án hành vi vi phạm pháp luật, ngoài ra vẫn còn số ít bình luận tung hô, cổ vũ cho hành động sai trái đó. Thực tế, sự khác biệt giữa một lập trình viên chân chính và một tội phạm mạng không nằm ở trình độ, mà nằm ở đạo đức và pháp luật.
Ngoài kia, hàng trăm nghìn kỹ sư phần mềm, chuyên gia an ninh mạng đang ngày đêm thức trắng để xây dựng hệ thống, bảo vệ dữ liệu cho xã hội. Họ thừa sức viết ra những dòng mã độc tương tự, nhưng họ không làm. Không phải vì họ “non” nghề, mà vì họ chọn thượng tôn pháp luật.
Khi bạn chơi một cuộc chơi mà những người giỏi nhất đều từ chối tham gia vì rào cản đạo đức, việc bạn nổi bật lên không chứng minh bạn là thiên tài. Nó chỉ cho thấy bạn đang ở trong một “thị trường trống” không có đối thủ cạnh tranh vì chẳng ai muốn đánh đổi tương lai để bước vào đó. Đúng kiểu “Trong xứ mù, kẻ chột làm vua”. 2. Phá hoại chưa bao giờ là thước đo của sự giỏi giang
Hãy nhìn vào con số: hơn 94.000 máy tính bị xâm nhập, hàng chục tỷ đồng trục lợi bất chính. Đó không phải là thành tựu, đó là sự tàn phá. Một người phá giỏi không có nghĩa là họ xây giỏi. Bạn nên nhớ, việc xây dựng một ngôi nhà đẹp bao giờ cũng khó khăn hơn gấp nhiều lần so với việc cầm búa và phá dỡ ngôi nhà đó. Do vậy, việc tìm ra một lỗ hổng để lách vào dễ dàng hơn nhiều so với việc xây dựng một hệ thống bảo mật kiên cố cho hàng triệu người dùng.
Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Thanh Hoá tiến hành khám xét nhà N.V.X (tên nhân vật đã được thay đổi). Ảnh: Công an Thanh Hoá
Đừng thần thánh hóa những sai lầm. Đường đời vốn dĩ rộng thênh thang, có nhiều con đường để ta lựa chọn, nhưng khi bạn chọn đi ngược lại cộng đồng, ngược lại những quy định của pháp luật... thì cái đích đến của bạn sớm hay muộn sẽ là cánh cửa trại giam. 3. Những “Gương mặt trẻ tiêu biểu” - Hình mẫu thực sự của Gen Z
Trong khi dư luận mải mê bàn tán về một “hacker nhí” sắp đối mặt với bản án của pháp luật, thì tại Hà Nội, những giá trị thật đang được vinh danh. Danh sách 10 “Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2025” chính là lời khẳng định đanh thép nhất cho câu hỏi: Tài năng nên đặt ở đâu?
Em Lê Kiến Thành – cựu học sinh Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn, Gia Lai
nhận Giải thưởng “Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu” năm 2025
Hãy nhìn vào Lê Kiến Thành (18 tuổi) - chàng trai giành Huy chương Vàng Olympic Tin học quốc tế. Cùng một độ tuổi, cùng một niềm đam mê với những dòng code Python, C++, nhưng Thành chọn dùng trí tuệ để mang vinh quang về cho Tổ quốc, để ghi tên Việt Nam trên bản đồ trí tuệ thế giới. Đó mới là tài năng kiệt xuất. Đó mới là những người đang xây dựng tương lai cho đất nước. 4. Lời nhắn nhủ cho những “thủ lĩnh công nghệ” tương lai
Các bạn trẻ thân mến, thế giới số là mảnh đất màu mỡ nhưng cũng đầy cạm bẫy. Trí tuệ là vũ khí, nhưng đừng dùng nó để “đâm sau lưng” cộng đồng, mà hãy dùng nó để bảo vệ lợi ích cốt lỗi của cộng đồng. Sáng tạo là động lực, nên đừng dùng nó để tạo ra những “con virus” phá hoại thành quả của người khác, mà hãy dùng nó để thúc đẩy sự phát triển chung của cộng đồng. Tự do là đáng quý, đừng đánh đổi nó lấy những đồng tiền bất chính từ việc đánh cắp dữ liệu, vì kết quả của hành động sai lầm này phải trả giá bằng những tháng ngày ray rứt, hối hận phía sau cánh cửa trại giam.
Đất nước đang cần những người trẻ có tâm và có tầm để thực hiện cuộc cách mạng chuyển đổi số. Hãy để những dòng code của bạn tạo ra giá trị cho xã hội, giúp đỡ cộng đồng, thay vì để chúng trở thành bằng chứng chống lại bạn trước tòa.
Chọn con đường sáng tuy gian truân nhưng bền vững, hay chọn con đường tối để rồi vụt tắt trong nuối tiếc? Câu trả lời nằm ở chính bản lĩnh của các bạn.