Chủ động, nêu gương, kỷ cương

Phòng chống lừa đảo trên không gian mạng: cần sự vào cuộc đồng bộ

Thứ sáu - 10/04/2026 04:55 250 0
Lừa đảo trên không gian mạng đang gia tăng với nhiều thủ đoạn tinh vi, gây thiệt hại lớn về tài sản và làm suy giảm niềm tin vào môi trường số. Thực tế tại nhiều địa phương, trong đó có Gia Lai, cho thấy tính chất phức tạp và mức độ nguy hiểm của loại tội phạm này, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống và mỗi người dân.
Trong kỷ nguyên số, không gian mạng đã trở thành môi trường quan trọng cho giao thương, học tập và làm việc. Tuy nhiên, đi cùng với sự phát triển đó là sự gia tăng nhanh chóng của tội phạm công nghệ cao, đặc biệt là lừa đảo trực tuyến – mối đe dọa lớn đối với an ninh kinh tế – xã hội và quyền lợi của người dân.         
anh tin bai pc 06
Hình ảnh: Các đối tượng liên kết với đối tượng người nước ngoài để lừa đảo trên KGM xuyên quốc gia bị CAT Gia Lai triệt phá năm 2025
Thủ đoạn ngày càng tinh vi
          
Thực tế cho thấy, tình trạng lừa đảo trên không gian mạng đang diễn biến phức tạp. Tại Việt Nam, trong 11 tháng đầu năm 2025, thiệt hại do lừa đảo trực tuyến ước tính trên 6.000 tỷ đồng. Dù số vụ có xu hướng giảm, nhưng mức độ thiệt hại vẫn rất đáng lo ngại.

          
Các đối tượng không chỉ dừng lại ở hình thức mạo danh qua điện thoại hay email, mà còn mở rộng quy mô với nhiều thủ đoạn tinh vi như: giả danh cơ quan chức năng để gây áp lực chuyển tiền; thông báo trúng thưởng nhằm chiếm đoạt phí; giả danh nhân viên giao hàng để lấy mã OTP; lừa đảo tình cảm qua mạng; hay mời gọi đầu tư tài chính với lợi nhuận “khủng”.

          
Trên phạm vi toàn cầu, các hình thức như phishing (đánh cắp thông tin), lừa đảo việc làm, đầu tư ảo hay giả danh cá nhân, tổ chức vẫn chiếm tỷ lệ cao trong các vụ việc được ghi nhận.

          
Thực tế tại Gia Lai: Cảnh báo từ những vụ việc cụ thể

          
Tại Gia Lai, tình trạng lừa đảo cũng diễn biến phức tạp với nhiều vụ việc gây thiệt hại lớn. Đầu năm 2026, cơ quan chức năng đã khởi tố một cặp vợ chồng tại Pleiku với thủ đoạn tạo vỏ bọc “đại gia” trong lĩnh vực bất động sản để vay mượn tiền rồi chiếm đoạt, với tổng số tiền lên đến hàng chục tỷ đồng. Trước đó, một số đối tượng đã lợi dụng chiêu thức “đáo hạn ngân hàng” để lừa đảo, chiếm đoạt hàng tỷ đồng của người dân.

          
Ngoài ra, các hình thức lừa đảo truyền thống như ký gửi nông sản, môi giới đất đai, giấy tờ giả… vẫn tiếp tục xuất hiện, thậm chí kết hợp với mạng xã hội để mở rộng phạm vi tiếp cận nạn nhân.

          
Những vụ việc này cho thấy, tội phạm không chỉ hoạt động trên không gian mạng mà còn kết hợp linh hoạt giữa online và offline, khiến người dân dễ bị sập bẫy.

          
Công nghệ trở thành “con dao hai lưỡi”

          
Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ deepfake đang bị tội phạm lợi dụng để nâng cấp thủ đoạn. Các đối tượng có thể tạo video, giọng nói giả mạo người quen hoặc cán bộ ngân hàng để lừa chuyển tiền; cài đặt phần mềm độc hại nhằm đánh cắp dữ liệu cá nhân; hoặc cá nhân hóa kịch bản lừa đảo dựa trên thông tin bị rò rỉ. Dự báo trong thời gian tới, tội phạm mạng sẽ tiếp tục gia tăng mức độ tinh vi khi tận dụng AI để tự động hóa và nhắm mục tiêu chính xác hơn vào từng nạn nhân.

          
Hệ lụy không chỉ là tiền bạc

          
Lừa đảo trực tuyến không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn làm suy giảm niềm tin vào môi trường số, xâm phạm quyền riêng tư và ảnh hưởng đến an ninh xã hội. Đáng chú ý, nhiều nạn nhân chưa chủ động tố giác, khiến công tác điều tra, xử lý gặp nhiều khó khăn. Theo một cán bộ lực lượng chức năng, “phần lớn các vụ lừa đảo thành công đều xuất phát từ sự chủ quan, thiếu cảnh giác của người dân trước những thông tin tưởng chừng rất đáng tin cậy”.

          
Chung tay phòng, chống

          
Để hạn chế tình trạng này, cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Trước hết, mỗi người dân cần nâng cao cảnh giác, không cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng cho các nguồn không rõ ràng; tuyệt đối không chia sẻ mã OTP; chủ động tìm hiểu kiến thức an toàn số và kịp thời báo cáo khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến kỹ năng nhận diện các thủ đoạn lừa đảo mới, nhất là trên các nền tảng số.

          
Về phía cơ quan chức năng, cần hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường quản lý, định danh người dùng trên môi trường mạng và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Đồng thời, hợp tác quốc tế và ứng dụng công nghệ hiện đại trong phát hiện, ngăn chặn gian lận cũng là giải pháp quan trọng trong cuộc chiến lâu dài với tội phạm mạng.

Tác giả bài viết: Ngũ Tuấn

Tổng số điểm của bài viết là: 8 trong 3 đánh giá

Xếp hạng: 2.7 - 3 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây