Công an tỉnh Gia Laihttps://congan.gialai.gov.vn:/uploads/no-image.png
Thứ hai - 05/01/2026 06:155040
Dữ liệu cá nhân là vấn đề liên quan tới chặt chẽ tới quyền con người, quyền công dân, an toàn, an ninh mạng, an ninh trên các mặt thông tin, an ninh dữ liệu, công nghệ thông tin và cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chính phủ điện tử, chính phủ số, kinh tế số. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, dữ liệu cá nhân ngày càng trở thành nguồn tài nguyên đặc biệt quan trọng, gắn trực tiếp với quyền con người, quyền công dân, đồng thời tiềm ẩn nhiều nguy cơ bị xâm phạm, lạm dụng nếu không được bảo vệ chặt chẽ.
(Nguồn: Cổng Thông tin điện tử Bộ Công an).
Trước yêu cầu đó, Quốc hội khóa XV kỳ họp thứ 9 đã thông qua Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 ngày 26/6/2025 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026, tạo hành lang pháp lý thống nhất, đầy đủ cho công tác bảo vệ dữ liệu cá nhân ở Việt Nam. Việc ban hành Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân là bước đi cần thiết, kịp thời, thể hiện quyết tâm của Đảng, Nhà nước trong bảo vệ quyền con người, quyền công dân, đồng thời đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội trong môi trường số. 1. Sự cần thiết ban hành Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân: Thực tiễn thời gian qua cho thấy, tình trạng thu thập, mua bán, sử dụng trái phép dữ liệu cá nhân diễn ra ngày càng phổ biến, với phương thức, thủ đoạn tinh vi, gây hậu quả nghiêm trọng về kinh tế, danh dự, nhân thân của người dân, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến công tác bảo đảm an ninh, trật tự. Trước khi Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân được ban hành, các quy định liên quan đến dữ liệu cá nhân còn phân tán ở nhiều văn bản pháp luật khác nhau, thiếu tính thống nhất, chưa theo kịp sự phát triển nhanh của công nghệ số, kinh tế số và xã hội số. Do đó, việc xây dựng và ban hành Luật là yêu cầu tất yếu nhằm: (1) Hoàn thiện hệ thống pháp luật về quyền con người trong điều kiện mới; (2) Tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về dữ liệu cá nhân; (3) Phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi xâm phạm dữ liệu cá nhân; (4) Bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế – xã hội với bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. 2. Một số nội dung cơ bản, đáng chú ý của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân
Tọa đàm “Bảo vệ dữ liệu cá nhân – quyền và trách nhiệm” do Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao, Bộ Công an tổ chức ngày 31-12-2025 (Nguồn: Cổng Thông tin điện tử Bộ Công an)
a) Quy định rõ phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng Luật Quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, quyền và nghĩa vụ của chủ thể dữ liệu, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến xử lý dữ liệu cá nhân.
Đối tượng áp dụng không chỉ bao gồm cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước mà còn áp dụng đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài có hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân liên quan đến công dân Việt Nam, phù hợp với thông lệ quốc tế. b) Xác lập nguyên tắc bảo vệ dữ liệu cá nhân
Luật quy định các nguyên tắc bảo vệ dữ liệu cá nhân, trong đó nhấn mạnh việc thu thập, xử lý dữ liệu phải đúng mục đích, phạm vi, có sự đồng ý của chủ thể dữ liệu, bảo đảm công khai, minh bạch, an toàn, bảo mật. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để kiểm soát hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân trong môi trường số. c) Quy định cụ thể quyền và nghĩa vụ của chủ thể dữ liệu cá nhân Lần đầu tiên, quyền của chủ thể dữ liệu cá nhân được quy định đầy đủ, rõ ràng, bao gồm: quyền được biết, quyền đồng ý, quyền truy cập, chỉnh sửa, xóa dữ liệu, quyền hạn chế xử lý, quyền phản đối, quyền khiếu nại, tố cáo và yêu cầu bồi thường thiệt hại. Song song với đó, Luật cũng quy định nghĩa vụ của chủ thể dữ liệu, bảo đảm hài hòa giữa quyền và trách nhiệm trong quá trình bảo vệ dữ liệu cá nhân. d) Trách nhiệm của bên kiểm soát và bên xử lý dữ liệu cá nhân
Luật quy định chặt chẽ trách nhiệm của bên kiểm soát dữ liệu, bên xử lý dữ liệu và bên kiểm soát – xử lý dữ liệu, trong đó yêu cầu áp dụng các biện pháp kỹ thuật, quản lý để bảo đảm an toàn dữ liệu, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý sự cố xâm phạm dữ liệu cá nhân. đ) Tăng cường quản lý nhà nước và vai trò của lực lượng Công an
Luật giao Bộ Công an là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thực hiện thống nhất quản lý nhà nước về bảo vệ dữ liệu cá nhân; tổ chức phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, trừ nội dung thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng. Quy định này khẳng định vai trò nòng cốt của lực lượng Công an nhân dân trong bảo đảm an ninh dữ liệu, an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội trong không gian mạng. e) Quy định về xử lý vi phạm và trách nhiệm pháp lý
Luật quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm, nguyên tắc xử lý vi phạm và trách nhiệm pháp lý đối với các hành vi xâm phạm dữ liệu cá nhân, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để xử lý nghiêm minh, răn đe, phòng ngừa vi phạm. Cụ thể, tổ chức, cá nhân vi phạm tùy theo tính chất, mức độ, hậu quả của hành vi vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Luật cũng quy định mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi mua, bán dữ liệu cá nhân là 10 lần khoản thu có được từ hành vi vi phạm; mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm khác trong lĩnh vực bảo vệ dữ liệu cá nhân là 03 tỷ đồng... Luật cũng quy định mức phạt tiền tối đa được quy định tại khoản 3, 4, 5 Điều 8 được áp dụng đối với tổ chức; cá nhân thực hiện cùng hành vi vi phạm thì mức phạt tiền tối đa bằng một phần hai mức phạt tiền đối với tổ chức. 3. Việc ban hành và triển khai Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với lực lượng Công an nhân dân, góp phần: Nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm sử dụng công nghệ cao, tội phạm xâm phạm quyền riêng tư; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong môi trường số; tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho phát triển kinh tế số, xã hội số gắn với bảo đảm an ninh, trật tự.
Có thể khẳng định, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân là bước tiến quan trọng trong hoàn thiện thể chế pháp luật, đáp ứng yêu cầu bảo vệ quyền con người trong kỷ nguyên số. Việc quán triệt, tuyên truyền và tổ chức thực hiện nghiêm túc Luật là nhiệm vụ quan trọng của các cấp, các ngành, trong đó lực lượng Công an nhân dân giữ vai trò nòng cốt, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, phục vụ Nhân dân, vì sự phát triển bền vững của đất nước.