Công an tỉnh Gia Laihttps://congan.gialai.gov.vn:/uploads/no-image.png
Thứ tư - 20/05/2026 09:02710
Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, việc sử dụng mạng xã hội để chia sẻ hình ảnh, video, thông tin cá nhân đã trở thành thói quen phổ biến của nhiều người dân. Tuy nhiên, bên cạnh những tiện ích mang lại, môi trường mạng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn thông tin, đặc biệt là nguy cơ bị đánh cắp dữ liệu sinh trắc học phục vụ cho các hành vi vi phạm pháp luật.
Hiện nay, nhiều người có thói quen đăng tải công khai hình ảnh cá nhân rõ khuôn mặt, bàn tay hoặc video ghi âm giọng nói lên các nền tảng mạng xã hội mà chưa nhận thức đầy đủ về những rủi ro đi kèm. Trong khi đó, với sự hỗ trợ của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), các đối tượng xấu có thể thu thập, phân tích và tái tạo dữ liệu sinh trắc học từ chính những hình ảnh, video được chia sẻ trên không gian mạng.
Dữ liệu sinh trắc học là những đặc điểm riêng biệt dùng để nhận diện mỗi cá nhân như khuôn mặt, dấu vân tay, giọng nói, mống mắt… Đây là loại dữ liệu được sử dụng phổ biến trong mở khóa điện thoại, xác thực tài khoản ngân hàng, ví điện tử, ứng dụng thanh toán và nhiều dịch vụ trực tuyến khác. Khi dữ liệu này bị lộ lọt, người dân có nguy cơ bị chiếm đoạt tài khoản, mất thông tin cá nhân hoặc bị lợi dụng để thực hiện các hành vi lừa đảo.
Theo cảnh báo từ các chuyên gia an ninh mạng, chỉ từ những bức ảnh chụp cận bàn tay, tạo dáng bằng ký hiệu chữ “V”, ảnh chân dung rõ nét hoặc video có chất lượng cao, các đối tượng có thể sử dụng phần mềm xử lý ảnh để khai thác thông tin sinh trắc học. Đặc biệt, nhiều dòng điện thoại thông minh hiện nay sở hữu camera độ phân giải cao, vô tình làm tăng nguy cơ lộ dữ liệu nếu người dùng đăng tải ảnh gốc lên mạng xã hội.
Ngoài ra, thời gian gần đây xuất hiện nhiều ứng dụng AI và các trào lưu trên mạng như “ghép mặt”, “biến hình”, “tạo sticker từ ảnh cá nhân”, “dự đoán tương lai bằng khuôn mặt”… thu hút đông đảo người sử dụng. Để tham gia, người dùng thường phải cung cấp hình ảnh cá nhân, cấp quyền truy cập camera, micro hoặc thư viện ảnh trên điện thoại. Nếu sử dụng các ứng dụng không rõ nguồn gốc, dữ liệu cá nhân có thể bị thu thập và sử dụng trái phép mà người dùng không hay biết.
Tạo sticker từ ảnh cá nhân theo “trend”
Sau khi thu thập được dữ liệu sinh trắc học, các đối tượng có thể sử dụng công nghệ AI, Deepfake để tạo hình ảnh, video hoặc giọng nói giả nhằm:
- Mạo danh người thân, bạn bè để thực hiện hành vi lừa đảo vay tiền;
- Chiếm quyền sử dụng tài khoản mạng xã hội, email hoặc tài khoản ngân hàng;
- Vượt qua các bước xác thực bằng khuôn mặt hoặc giọng nói;
- Thu thập, mua bán trái phép dữ liệu cá nhân;
- Đăng tải thông tin sai sự thật, ảnh hưởng đến danh dự, uy tín của cá nhân.
Đáng chú ý, khác với mật khẩu có thể thay đổi khi bị lộ, dữ liệu sinh trắc học gắn liền với mỗi con người và gần như không thể thay mới. Vì vậy, nếu bị đánh cắp hoặc sử dụng sai mục đích, hậu quả có thể kéo dài và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tài sản cũng như đời sống cá nhân của người dân.
Để chủ động phòng ngừa nguy cơ bị lộ lọt dữ liệu sinh trắc học trên không gian mạng, Công an xã Bình Hiệp khuyến cáo người dân:
- Hạn chế đăng tải công khai ảnh chân dung cận mặt, ảnh bàn tay hoặc video rõ giọng nói lên mạng xã hội;
- Cẩn trọng khi chụp ảnh tạo dáng bằng tay, đặc biệt là các ngón tay dùng để mở khóa sinh trắc học;
- Không tùy tiện cung cấp hình ảnh khuôn mặt, giọng nói hoặc dữ liệu cá nhân cho các ứng dụng, website không rõ nguồn gốc;
- Thận trọng khi tham gia các trào lưu AI, tạo avatar, tạo sticker từ ảnh cá nhân trên mạng;
- Không cấp quyền truy cập camera, micro, danh bạ cho các ứng dụng không cần thiết;
- Kích hoạt bảo mật nhiều lớp cho tài khoản ngân hàng, mạng xã hội và thường xuyên kiểm tra quyền truy cập ứng dụng trên điện thoại;
- Tuyệt đối không cung cấp mã OTP, xác thực khuôn mặt hoặc giọng nói theo yêu cầu từ các cuộc gọi, tin nhắn có dấu hiệu nghi vấn.
Công an xã Bình Hiệp đề nghị người dân nâng cao tinh thần cảnh giác, chủ động bảo vệ thông tin cá nhân và dữ liệu sinh trắc học của bản thân. Việc sử dụng mạng xã hội an toàn, đúng cách không chỉ giúp bảo vệ tài sản, quyền riêng tư của mỗi cá nhân mà còn góp phần bảo đảm an ninh, an toàn trên không gian mạng.
Khi phát hiện dấu hiệu bị lộ lọt thông tin cá nhân hoặc nghi ngờ bị lợi dụng dữ liệu sinh trắc học để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, người dân cần nhanh chóng thông báo cho cơ quan Công an nơi gần nhất để được hướng dẫn, hỗ trợ xử lý kịp thời.