Chủ động, nêu gương, kỷ cương

Kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn trong thời đại số

Thứ tư - 03/06/2026 05:44 126 0
Từ những lời kết bạn tưởng chừng vô hại trên mạng xã hội, nhiều người đã trở thành nạn nhân của các đối tượng lừa đảo. Vụ việc một người đàn ông ở xã Ia Ko, tỉnh Gia Lai suýt mất 26 triệu đồng vì tin vào "người yêu" quen qua Facebook là lời cảnh báo sinh động về những rủi ro đang hiện hữu trên không gian mạng. Trong thời đại số, việc trang bị kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn không chỉ giúp bảo vệ tài sản mà còn góp phần xây dựng môi trường mạng lành mạnh, văn minh.
Cảnh giác với những "cái bẫy tình cảm" trên mạng xã hội
          
Ngày 01/5/2025, Ph
òng An ninh mạng, phòng chống tội phạm công nghệ cao Công an tỉnh Gia Lai phối hợp với Ngân hàng BIDV Chi nhánh Gia Lai kịp thời ngăn chặn một vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng xã hội. Theo đó, anh K.P trú xã Ia Ko, tỉnh Gia Lai, làm nghề buôn bán cà phê, quen biết một người phụ nữ có tài khoản Facebook mang tên "Adaobi Ibekwe". Sau thời gian thường xuyên nhắn tin, trò chuyện, đối tượng tạo dựng mối quan hệ tình cảm và hứa hẹn sẽ từ nước ngoài về Việt Nam để kết hôn với anh.
          
Sau thời gian tạo dựng lòng tin, đối tượng thông báo đang trên đường về Việt Nam để gặp anh K.P và bất ngờ viện lý do gặp vướng mắc thủ tục tại sân bay Tân Sơn Nhất, yêu cầu chuyển gấp 26 triệu đồng để giải quyết. Không chút nghi ngờ, anh P. bán số cà phê của gia đình, vay thêm tiền người quen rồi đến ngân hàng chuyển tiền theo yêu cầu.

          
May mắn, nhân viên ngân hàng phát hiện dấu hiệu bất thường và kịp thời thông báo cho Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Gia Lai. Sau khi được cán bộ Công an giải thích về thủ đoạn "lừa đảo tình cảm" (romance scam), anh K.P. mới nhận ra mình đang là mục tiêu của các đối tượng lừa đảo. Toàn bộ số tiền 26 triệu đồng đã được giữ lại và trao trả cho anh.
Vụ việc trên là lời cảnh báo rõ nét về thủ đoạn lừa đảo đang ngày càng phổ biến trên các nền tảng mạng xã hội hiện nay.         
anh k p may man nhan lai duoc tai san anh phong an ninh mang va phong chong toi pham cong nghe cao
Anh K.P may mắn nhận lại được tài sản (Ảnh Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao)
 Vụ việc trên cho thấy chỉ một chút mất cảnh giác khi tham gia mạng xã hội cũng có thể khiến người dân trở thành nạn nhân của các đối tượng lừa đảo. Trên thực tế, bên cạnh thủ đoạn "lừa đảo tình cảm", các đối tượng còn liên tục thay đổi phương thức hoạt động nhằm đánh vào tâm lý chủ quan, thiếu hiểu biết hoặc lòng tham của người sử dụng mạng xã hội.
          
Nhận diện những rủi ro trên không gian mạng

          
Cùng với sự phát triển của công nghệ số, mạng xã hội như Facebook, Zalo, TikTok, YouTube đã trở thành công cụ kết nối, trao đổi thông tin quen thuộc của hàng triệu người dân. Tuy nhiên, đây cũng là môi trường để các đối tượng xấu lợi dụng thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.

          
Ngoài thủ đoạn tạo dựng quan hệ tình cảm để lừa đảo như trường hợp anh K.P, các đối tượng còn thường xuyên giả danh cán bộ Công an, Viện kiểm sát, Tòa án, nhân viên ngân hàng hoặc cơ quan nhà nước để gọi điện, nhắn tin yêu cầu người dân cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP, chuyển tiền hoặc cài đặt các ứng dụng giả mạo nhằm chiếm đoạt tài sản.

          
Đáng chú ý, thời gian gần đây xuất hiện thủ đoạn mới là lập trang giả mạo Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) nhằm lợi dụng uy tín của cơ quan chức năng để lừa đảo. Các đối tượng lợi dung người dân cần hỗ trợ tư vấn thu hồi tiền bị lừa đảo trên không gian mạng; sẽ hứa hẹn xử lý vấn đề, sau đó yêu cầu nạn nhân cung cấp thông tin cá nhân hoặc nộp các khoản phí để chiếm đoạt tài sản. Bên cạnh đó, tình trạng giả mạo tài khoản Facebook, Zalo của người thân, bạn bè để vay tiền; tuyển cộng tác viên bán hàng trực tuyến; mời gọi đầu tư tài chính, tiền ảo với cam kết lợi nhuận cao; phát tán tin giả, tin sai sự thật vẫn diễn biến phức tạp, gây thiệt hại lớn về tài sản và ảnh hưởng đến tình hình an ninh, trật tự.

          
Trang bị kỹ năng để tự bảo vệ mình

          
Để sử dụng mạng xã hội an toàn, mỗi người dân cần nâng cao ý thức cảnh giác và chủ động trang bị những kỹ năng cần thiết.
Trước hết, cần thận trọng với các lời mời kết bạn từ người lạ, đặc biệt là những tài khoản thường xuyên thể hiện sự quan tâm thái quá, nhanh chóng bày tỏ tình cảm hoặc hứa hẹn gửi quà, chuyển tiền từ nước ngoài về Việt Nam. Đây là dấu hiệu điển hình của thủ đoạn lừa đảo tình cảm đã xuất hiện nhiều năm qua nhưng vẫn khiến không ít người mắc bẫy.
          
Người dùng không nên công khai các thông tin cá nhân quan trọng trên mạng xã hội; sử dụng mật khẩu mạnh, kích hoạt xác thực hai lớp để bảo vệ tài khoản.
Khi nhận được các yêu cầu chuyển tiền, cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng, mã OTP hoặc truy cập đường dẫn lạ, cần bình tĩnh xác minh qua nhiều nguồn khác nhau trước khi thực hiện. Tuyệt đối không chuyển tiền chỉ dựa trên các cuộc gọi, tin nhắn hoặc các mối quan hệ hình thành trên không gian mạng.
          
Đối với các thông tin được chia sẻ trên mạng xã hội, người dân cần kiểm chứng từ các nguồn chính thống trước khi bình luận hoặc phát tán nhằm tránh tiếp tay cho tin giả, tin sai sự thật.

          
Để bảo đảm an toàn khi sử dụng mạng xã hội, người dân cần ghi nhớ nguyên tắc "5 không":
          
- Không kết bạn, trò chuyện quá mức với người lạ trên mạng.
          
- Không cung cấp thông tin cá nhân, thông tin tài khoản ngân hàng cho người khác.
          
- Không truy cập các đường dẫn, ứng dụng không rõ nguồn gốc.
          
- Không chuyển tiền khi chưa xác minh chính xác danh tính người nhận.
          
- Không chia sẻ, phát tán thông tin chưa được kiểm chứng.
          
Chung tay xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh

          
Bảo đảm an ninh, an toàn trên không gian mạng không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chức năng mà còn cần sự tham gia tích cực của mỗi người dân. Bên cạnh việc chủ động bảo vệ bản thân trước các nguy cơ trên không gian mạng, mỗi người dân cần nâng cao ý thức trách nhiệm của một công dân số; chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật khi tham gia mạng xã hội, tôn trọng quyền riêng tư của tổ chức, cá nhân, không đăng tải, chia sẻ hoặc bình luận các thông tin chưa được kiểm chứng. Mỗi hành vi ứng xử chuẩn mực trên không gian mạng sẽ góp phần xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh và văn minh.

          
Khi phát hiện các dấu hiệu nghi vấn lừa đảo hoặc thông tin vi phạm pháp luật trên mạng xã hội, người dân cần chủ động thông báo cho cơ quan Công an g
ần nhất để được hướng dẫn, hỗ trợ xử lý kịp thời.
          
Vụ việc anh K.P. ở x
ã Ia Ko may mắn được lực lượng Công an và ngân hàng ngăn chặn kịp thời trước khi mất tiền là một bài học thực tế về sự cả tin trên không gian mạng. Trong thời đại số, bên cạnh việc tận dụng những tiện ích mà mạng xã hội mang lại, mỗi người cần trang bị cho mình "lá chắn" kiến thức và kỹ năng số để bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng trước những nguy cơ, rủi ro đang ngày càng tinh vi trên môi trường mạng.

Tác giả bài viết: Phòng KTHS

 Tags: Phòng KTHS

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây