Cảnh giác với tội phạm làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả

Thứ ba - 24/02/2026 04:31 156 0

Tội phạm làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả luôn được xác định là loại tội phạm đặc biệt nguy hiểm, có phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, phức tạp. Hành vi này xâm phạm trực tiếp đến chế độ độc quyền phát hành tiền của Nhà nước, tác động tiêu cực đến chính sách tiền tệ, làm suy giảm niềm tin của Nhân dân đối với đồng tiền Việt Nam, đồng thời ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự, an toàn xã hội và sự ổn định của nền kinh tế.

Theo thông báo của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chi nhánh khu vực 11, thời gian gần đây xuất hiện tiền giả polymer mệnh giá 200.000 đồng được in trên giấy thường, có các seri như BR, NSM, OT và được phủ lớp nilon mỏng ở cả hai mặt tờ tiền. Loại tiền giả này có nhiều đặc điểm tương tự các mẫu tiền giả đã từng được cảnh báo trước đây như: hình ảnh, hoa văn in không sắc nét; hình định vị không trùng khớp, không tạo được khoảng trắng đều; mực đổi màu không có hiệu ứng chuyển màu như tiền thật; ký tự siêu nhỏ bị nhòe; các cửa sổ bảo an được làm giả bằng cách khoét nền giấy và phủ nilon. Khi soi dưới đèn cực tím, nền giấy phát quang, trong khi seri dọc và seri ngang không phát quang. Tuy nhiên, các đối tượng vẫn chưa làm giả được đầy đủ các yếu tố bảo an quan trọng như nét in nổi, hình bóng chìm, dây bảo hiểm, số dập nổi trong cửa sổ lớn, hình ẩn nhiễu xạ quang học ở cửa sổ nhỏ, mực kim loại lấp lánh và mực không màu phát quang.

Qua thực tiễn công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm về tiền giả cho thấy, các đối tượng thường sử dụng nhiều thủ đoạn nhằm che giấu hành vi phạm tội. Một số đối tượng không trực tiếp tiêu thụ mà bán lại tiền giả với giá rẻ cho người khác vì hám lợi. Nhiều trường hợp sử dụng tiền giả mệnh giá lớn (50.000 đồng, 100.000 đồng, 200.000 đồng, 500.000 đồng) để mua hàng hóa có giá trị nhỏ tại các quán tạp hóa ven đường hoặc tại khu vực vùng sâu, vùng xa, nơi trình độ nhận biết tiền giả còn hạn chế, nhằm nhận lại tiền thừa là tiền thật. Cá biệt có đối tượng dùng tiền giả để đánh bạc hoặc mua hàng hóa giá trị cao khi nhận thấy khả năng bị phát hiện thấp.

Các đối tượng thường đi từ một đến hai người bằng xe máy, di chuyển qua nhiều địa điểm. Người trực tiếp giao dịch thường không phải là đối tượng cầm giữ toàn bộ số tiền giả, mà chỉ mang theo một lượng nhỏ để tránh rủi ro. Khi bị nghi ngờ, họ nhanh chóng nhận lại tiền và thanh toán bằng tiền thật, viện lý do nhầm lẫn. Nếu bị bắt giữ, đối tượng thường quanh co, chối tội, cho rằng không biết đó là tiền giả hoặc không rõ nguồn gốc số tiền.

Phần lớn các đối tượng phạm tội không có nghề nghiệp ổn định, hoàn cảnh kinh tế khó khăn. Khi khai báo, họ thường che giấu nguồn cung tiền giả, khai mua của người không rõ lai lịch nhằm gây khó khăn cho công tác điều tra. Địa bàn tiêu thụ chủ yếu là vùng nông thôn, miền núi, nơi đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống; tuy nhiên, cũng có trường hợp tiêu thụ ngay tại nơi cư trú hoặc tại các khu vực đông dân cư.

Đáng chú ý, trên không gian mạng xuất hiện nhiều tài khoản, hội nhóm công khai quảng cáo, rao bán tiền giả với nhiều mệnh giá khác nhau. Chỉ cần thao tác tìm kiếm đơn giản trên các công cụ trực tuyến, người dùng có thể tiếp cận các nội dung vi phạm pháp luật này, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm và lôi kéo người dân tham gia.

Về mặt pháp lý, hệ thống pháp luật hiện hành đã quy định đầy đủ và nghiêm khắc đối với hành vi liên quan đến tiền giả. Điều 23 Luật Ngân hàng Nhà nước năm 2010 nghiêm cấm hành vi làm, vận chuyển, tàng trữ, lưu hành tiền giả. Điều 207 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định mức hình phạt từ 03 năm tù đến tù chung thân tùy theo giá trị tiền giả tương ứng; đồng thời có thể áp dụng hình phạt bổ sung như phạt tiền hoặc tịch thu tài sản. Ngoài ra, Luật An ninh mạng cũng quy định nghiêm cấm việc đăng tải, chia sẻ, quảng bá, mua bán tiền giả trên không gian mạng và có chế tài xử lý nghiêm minh. Như vậy, mọi hành vi làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả, bất kể số lượng bao nhiêu, dưới bất kỳ hình thức nào, đều là hành vi vi phạm pháp luật và sẽ bị xử lý theo quy định.

Trong bối cảnh nhu cầu giao dịch, mua sắm của người dân ngày càng gia tăng, đặc biệt vào các dịp lễ, tết, các đối tượng có thể tiếp tục lợi dụng để thực hiện hành vi phạm tội với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Điều này đặt ra yêu cầu tăng cường trách nhiệm của các cơ quan chức năng, nhất là lực lượng Công an trong công tác nắm tình hình, quản lý địa bàn, phối hợp chặt chẽ với các ban, ngành, đoàn thể nhằm bảo đảm an ninh kinh tế, kịp thời phát hiện, điều tra, xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm.

Bên cạnh đó, công tác phòng ngừa xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”, việc đấu tranh phòng, chống tội phạm về tiền giả chỉ đạt hiệu quả khi có sự tham gia tích cực của quần chúng Nhân dân và phát huy sức mạnh phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc ở cơ sở. Mỗi người dân, nhất là tiểu thương, hộ kinh doanh cần chủ động trang bị kiến thức nhận biết tiền thật - tiền giả; kiểm tra kỹ các yếu tố bảo an khi giao dịch; không vì lợi ích cá nhân mà tiếp tay cho hành vi tiêu thụ tiền giả. Khi phát hiện nghi vấn hoặc bị lừa nhận tiền giả, cần kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng để xử lý theo quy định, góp phần bảo vệ sự an toàn của hệ thống tiền tệ và giữ vững ổn định kinh tế - xã hội.

Tác giả bài viết: Minh Nhật - Văn phòng CQCSĐT