Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi): Đề xuất xử lý nghiêm hành vi sản xuất, buôn bán, kinh doanh khí N2O dùng vào mục đích trái pháp luật
Khí N₂O được sử dụng hợp pháp trong một số lĩnh vực công nghiệp, y tế và thực phẩm. Tuy nhiên, việc lợi dụng loại khí này để sản xuất, kinh doanh “bóng cười” phục vụ vui chơi, giải trí đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe, an ninh, trật tự. Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) năm 2026 đề xuất bổ sung hành vi sản xuất, buôn bán, kinh doanh khí N₂O dùng vào mục đích trái pháp luật vào phạm vi xử lý hình sự.
Ngày 26/6/2026, Bộ Công an công bố Hồ sơ Dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), gồm dự thảo Bộ luật, dự thảo Tờ trình, báo cáo tổng kết, bản so sánh và các tài liệu liên quan để lấy ý kiến đến ngày 16/7/2026. Theo thông tin giới thiệu chính thức về dự thảo, một trong những nội dung được đề xuất là hình sự hóa hành vi sản xuất, buôn bán, kinh doanh khí N₂O dùng vào mục đích trái pháp luật tại Điều 191. Đây mới là phương án lập pháp đang được lấy ý kiến, chưa phải quy định pháp luật đã có hiệu lực.
N₂O không phải là chất bị cấm trong mọi trường hợp
Khí Nitơ Oxit, công thức hóa học N₂O, là loại hóa chất có nhiều công dụng hợp pháp. Trong công nghiệp, N₂O được sử dụng trong một số quy trình sản xuất, kỹ thuật hàn, cắt và vận hành thiết bị. Trong y tế, khí này có thể được sử dụng để gây mê, an thần hoặc giảm đau theo chỉ định chuyên môn. Trong lĩnh vực thực phẩm, N₂O được phép sử dụng với chức năng làm khí đẩy, tạo bọt, khí bao gói hoặc chống oxy hóa trong một số sản phẩm nhất định.
Do đó, cần hiểu đúng rằng dự thảo không đề xuất cấm tuyệt đối mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc sử dụng khí N₂O. Nội dung được đề xuất xử lý hình sự là hành vi “sản xuất, buôn bán, kinh doanh N₂O dùng vào mục đích trái pháp luật”, trong đó đáng lưu ý là việc đưa khí N₂O vào các cơ sở vui chơi, giải trí để bơm vào bóng cho khách hít trực tiếp.
Việc phân biệt đúng mục đích sử dụng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Các doanh nghiệp sử dụng N₂O hợp pháp trong công nghiệp, y tế hoặc chế biến thực phẩm vẫn phải thực hiện đầy đủ quy định về nhập khẩu, sản xuất, kinh doanh, bảo quản, khai báo và sử dụng hóa chất. Mọi hành vi lợi dụng giấy phép, hóa đơn hoặc mục đích kinh doanh hợp pháp để chuyển khí N₂O sang phục vụ vui chơi, giải trí đều tiềm ẩn rủi ro pháp lý nghiêm trọng.
“Bóng cười” không phải sản phẩm giải trí vô hại
“Bóng cười” thường được tạo ra bằng cách bơm khí N₂O vào bóng cao su để người sử dụng hít trực tiếp. Khi vào cơ thể, loại khí này tác động lên hệ thần kinh, tạo cảm giác lâng lâng, hưng phấn và gây cười trong thời gian ngắn. Chính cảm giác nhất thời đó khiến không ít người, nhất là thanh thiếu niên, lầm tưởng đây chỉ là một hình thức giải trí thông thường.
Bộ Y tế đã nhiều lần cảnh báo việc lạm dụng khí N₂O có thể gây cảm giác châm chích ở đầu các chi, đi lại loạng choạng, rối loạn khí sắc, trí nhớ và giấc ngủ; ảnh hưởng đến tim mạch, gây hạ huyết áp, thiếu máu não và tổn thương hệ thần kinh. Việc sử dụng “bóng cười” cùng với rượu, bia hoặc các chất ma túy còn làm tăng nguy cơ mất kiểm soát hành vi, gây nguy hiểm cho người sử dụng và những người xung quanh.
Đáng lo ngại, hoạt động kinh doanh “bóng cười” thường xuất hiện tại quán bar, karaoke, nhà hàng, cơ sở lưu trú hoặc các địa điểm tổ chức vui chơi về đêm. Các đối tượng có thể cất giấu bình khí ở địa điểm khác, sử dụng hệ thống ống dẫn, giao hàng qua mạng xã hội hoặc ngụy trang dưới danh nghĩa khí công nghiệp, phụ gia thực phẩm để đối phó với cơ quan chức năng.
Không ít người kinh doanh cho rằng N₂O chưa phải là chất ma túy nên việc bán “bóng cười” không gây hậu quả pháp lý nghiêm trọng. Đây là cách hiểu phiến diện. Tùy tính chất và mức độ, các hành vi vi phạm trong nhập khẩu, kinh doanh, vận chuyển, bảo quản và sử dụng N₂O vẫn có thể bị xử lý theo pháp luật về hóa chất, thương mại, an toàn thực phẩm, thuế, hải quan và các quy định có liên quan.
Vì sao cần nghiên cứu bổ sung chế tài hình sự?
Theo cơ quan chủ trì soạn thảo, quá trình tổng kết thi hành Bộ luật Hình sự cho thấy đã xuất hiện nhiều hành vi nguy hiểm mới, gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích của cá nhân, tổ chức và làm phát sinh yêu cầu phải hoàn thiện công cụ pháp lý để phòng ngừa, đấu tranh hiệu quả hơn.
Đối với khí N₂O, việc quản lý chủ yếu theo lĩnh vực và mục đích sử dụng có thể bị các đối tượng lợi dụng. N₂O có công dụng hợp pháp nên việc phát hiện, chứng minh hành vi chuyển đổi sang mục đích vui chơi, giải trí trái pháp luật không phải lúc nào cũng thuận lợi. Trong khi đó, lợi nhuận từ việc bán “bóng cười” tương đối lớn, phương thức giao dịch ngày càng kín đáo và đối tượng khách hàng chủ yếu là người trẻ tuổi.
Dự thảo Bộ luật Hình sự vì vậy đề xuất bổ sung hành vi sản xuất, buôn bán, kinh doanh khí N₂O dùng vào mục đích trái pháp luật tại điều luật thuộc nhóm tội phạm về hàng cấm. Đề xuất này nhằm tạo cơ sở pháp lý mạnh hơn để xử lý những hành vi có tính chất nguy hiểm đáng kể cho xã hội, nhất là hoạt động có tổ chức, quy mô lớn, tái phạm hoặc lợi dụng cơ sở kinh doanh để cung cấp “bóng cười” cho nhiều người.
Việc đề xuất xử lý hình sự cũng gửi đi thông điệp rõ ràng: không thể coi kinh doanh “bóng cười” là dịch vụ giải trí thông thường; lợi nhuận kinh doanh không thể được đặt cao hơn sức khỏe của cộng đồng, đặc biệt là sự an toàn của thanh thiếu niên.
Cần phân biệt hành vi kinh doanh trái pháp luật với hoạt động hợp pháp
Tuyên truyền, phổ biến quy định mới phải bảo đảm khách quan, chính xác, tránh tạo tâm lý hoang mang cho các tổ chức, doanh nghiệp đang sử dụng N₂O hợp pháp.
Dự thảo hướng đến xử lý hành vi sản xuất, buôn bán, kinh doanh khí N₂O dùng vào mục đích trái pháp luật, không phải mặc nhiên xử lý hình sự mọi cá nhân, tổ chức có hoạt động liên quan đến loại khí này. Việc có bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không còn phải căn cứ vào quy định cuối cùng được Quốc hội thông qua, tính chất hành vi, mục đích sử dụng, số lượng, quy mô, hậu quả và các dấu hiệu cấu thành tội phạm cụ thể.
Đối với doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu, phân phối hoặc sử dụng N₂O trong công nghiệp, y tế và thực phẩm, cần đặc biệt chú ý:
- Hoạt động đúng ngành nghề, phạm vi và mục đích đã đăng ký;
- Thực hiện đầy đủ việc khai báo, quản lý hóa chất, hóa đơn và chứng từ;
- Kiểm soát chặt chẽ đối tượng mua hàng và mục đích sử dụng;
- Không bán N₂O cho tổ chức, cá nhân có dấu hiệu sử dụng để bơm “bóng cười”;
- Theo dõi lượng nhập, xuất, tồn kho, hạn chế thất thoát ra thị trường;
- Kịp thời thông báo cơ quan chức năng khi phát hiện giao dịch có dấu hiệu bất thường.
Các cơ sở kinh doanh nhà hàng, karaoke, quán bar, khách sạn và dịch vụ vui chơi giải trí không tổ chức, chứa chấp hoặc tạo điều kiện cho khách sử dụng “bóng cười”; không cất giấu bình N₂O, bóng cao su, dụng cụ sang chiết hoặc hệ thống dẫn khí tại cơ sở; không quảng cáo, giới thiệu, giao bán “bóng cười” trên mạng xã hội.
Chung tay ngăn ngừa việc lạm dụng “bóng cười”
Đề xuất bổ sung hành vi sản xuất, buôn bán, kinh doanh khí N₂O dùng vào mục đích trái pháp luật vào Bộ luật Hình sự thể hiện yêu cầu hoàn thiện công cụ pháp lý trước những hành vi mới gây nguy hiểm cho xã hội.
Tuy nhiên, chế tài hình sự chỉ là một trong các biện pháp phòng ngừa. Hiệu quả lâu dài phụ thuộc vào việc quản lý chặt chẽ chuỗi cung ứng N₂O, nâng cao trách nhiệm của cơ sở kinh doanh, tăng cường kiểm tra của cơ quan chức năng và thay đổi nhận thức của người dân, nhất là thanh thiếu niên.
Mỗi cá nhân cần nhận thức rõ “bóng cười” không phải một trò chơi vô hại. Mỗi doanh nghiệp phải sử dụng và kinh doanh N₂O đúng mục đích, đúng điều kiện pháp luật. Các gia đình, nhà trường và cơ sở kinh doanh dịch vụ cần chủ động phát hiện, ngăn chặn việc tổ chức sử dụng N₂O trái mục đích.
Bộ Công an đã tổ chức lấy ý kiến đối với Hồ sơ dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) từ ngày 26/6/2026 đến hết ngày 16/7/2026. Các ý kiến góp ý sẽ được cơ quan soạn thảo nghiên cứu, tiếp thu, giải trình và tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo trình tự xây dựng pháp luật.
N₂O không phải là chất bị cấm trong mọi trường hợp
Khí Nitơ Oxit, công thức hóa học N₂O, là loại hóa chất có nhiều công dụng hợp pháp. Trong công nghiệp, N₂O được sử dụng trong một số quy trình sản xuất, kỹ thuật hàn, cắt và vận hành thiết bị. Trong y tế, khí này có thể được sử dụng để gây mê, an thần hoặc giảm đau theo chỉ định chuyên môn. Trong lĩnh vực thực phẩm, N₂O được phép sử dụng với chức năng làm khí đẩy, tạo bọt, khí bao gói hoặc chống oxy hóa trong một số sản phẩm nhất định.
Do đó, cần hiểu đúng rằng dự thảo không đề xuất cấm tuyệt đối mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc sử dụng khí N₂O. Nội dung được đề xuất xử lý hình sự là hành vi “sản xuất, buôn bán, kinh doanh N₂O dùng vào mục đích trái pháp luật”, trong đó đáng lưu ý là việc đưa khí N₂O vào các cơ sở vui chơi, giải trí để bơm vào bóng cho khách hít trực tiếp.
Việc phân biệt đúng mục đích sử dụng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Các doanh nghiệp sử dụng N₂O hợp pháp trong công nghiệp, y tế hoặc chế biến thực phẩm vẫn phải thực hiện đầy đủ quy định về nhập khẩu, sản xuất, kinh doanh, bảo quản, khai báo và sử dụng hóa chất. Mọi hành vi lợi dụng giấy phép, hóa đơn hoặc mục đích kinh doanh hợp pháp để chuyển khí N₂O sang phục vụ vui chơi, giải trí đều tiềm ẩn rủi ro pháp lý nghiêm trọng.
“Bóng cười” không phải sản phẩm giải trí vô hại
“Bóng cười” thường được tạo ra bằng cách bơm khí N₂O vào bóng cao su để người sử dụng hít trực tiếp. Khi vào cơ thể, loại khí này tác động lên hệ thần kinh, tạo cảm giác lâng lâng, hưng phấn và gây cười trong thời gian ngắn. Chính cảm giác nhất thời đó khiến không ít người, nhất là thanh thiếu niên, lầm tưởng đây chỉ là một hình thức giải trí thông thường.
Bộ Y tế đã nhiều lần cảnh báo việc lạm dụng khí N₂O có thể gây cảm giác châm chích ở đầu các chi, đi lại loạng choạng, rối loạn khí sắc, trí nhớ và giấc ngủ; ảnh hưởng đến tim mạch, gây hạ huyết áp, thiếu máu não và tổn thương hệ thần kinh. Việc sử dụng “bóng cười” cùng với rượu, bia hoặc các chất ma túy còn làm tăng nguy cơ mất kiểm soát hành vi, gây nguy hiểm cho người sử dụng và những người xung quanh.
Đáng lo ngại, hoạt động kinh doanh “bóng cười” thường xuất hiện tại quán bar, karaoke, nhà hàng, cơ sở lưu trú hoặc các địa điểm tổ chức vui chơi về đêm. Các đối tượng có thể cất giấu bình khí ở địa điểm khác, sử dụng hệ thống ống dẫn, giao hàng qua mạng xã hội hoặc ngụy trang dưới danh nghĩa khí công nghiệp, phụ gia thực phẩm để đối phó với cơ quan chức năng.
Không ít người kinh doanh cho rằng N₂O chưa phải là chất ma túy nên việc bán “bóng cười” không gây hậu quả pháp lý nghiêm trọng. Đây là cách hiểu phiến diện. Tùy tính chất và mức độ, các hành vi vi phạm trong nhập khẩu, kinh doanh, vận chuyển, bảo quản và sử dụng N₂O vẫn có thể bị xử lý theo pháp luật về hóa chất, thương mại, an toàn thực phẩm, thuế, hải quan và các quy định có liên quan.
Vì sao cần nghiên cứu bổ sung chế tài hình sự?
Theo cơ quan chủ trì soạn thảo, quá trình tổng kết thi hành Bộ luật Hình sự cho thấy đã xuất hiện nhiều hành vi nguy hiểm mới, gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích của cá nhân, tổ chức và làm phát sinh yêu cầu phải hoàn thiện công cụ pháp lý để phòng ngừa, đấu tranh hiệu quả hơn.
Đối với khí N₂O, việc quản lý chủ yếu theo lĩnh vực và mục đích sử dụng có thể bị các đối tượng lợi dụng. N₂O có công dụng hợp pháp nên việc phát hiện, chứng minh hành vi chuyển đổi sang mục đích vui chơi, giải trí trái pháp luật không phải lúc nào cũng thuận lợi. Trong khi đó, lợi nhuận từ việc bán “bóng cười” tương đối lớn, phương thức giao dịch ngày càng kín đáo và đối tượng khách hàng chủ yếu là người trẻ tuổi.
Dự thảo Bộ luật Hình sự vì vậy đề xuất bổ sung hành vi sản xuất, buôn bán, kinh doanh khí N₂O dùng vào mục đích trái pháp luật tại điều luật thuộc nhóm tội phạm về hàng cấm. Đề xuất này nhằm tạo cơ sở pháp lý mạnh hơn để xử lý những hành vi có tính chất nguy hiểm đáng kể cho xã hội, nhất là hoạt động có tổ chức, quy mô lớn, tái phạm hoặc lợi dụng cơ sở kinh doanh để cung cấp “bóng cười” cho nhiều người.
Việc đề xuất xử lý hình sự cũng gửi đi thông điệp rõ ràng: không thể coi kinh doanh “bóng cười” là dịch vụ giải trí thông thường; lợi nhuận kinh doanh không thể được đặt cao hơn sức khỏe của cộng đồng, đặc biệt là sự an toàn của thanh thiếu niên.
Cần phân biệt hành vi kinh doanh trái pháp luật với hoạt động hợp pháp
Tuyên truyền, phổ biến quy định mới phải bảo đảm khách quan, chính xác, tránh tạo tâm lý hoang mang cho các tổ chức, doanh nghiệp đang sử dụng N₂O hợp pháp.
Dự thảo hướng đến xử lý hành vi sản xuất, buôn bán, kinh doanh khí N₂O dùng vào mục đích trái pháp luật, không phải mặc nhiên xử lý hình sự mọi cá nhân, tổ chức có hoạt động liên quan đến loại khí này. Việc có bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không còn phải căn cứ vào quy định cuối cùng được Quốc hội thông qua, tính chất hành vi, mục đích sử dụng, số lượng, quy mô, hậu quả và các dấu hiệu cấu thành tội phạm cụ thể.
Đối với doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu, phân phối hoặc sử dụng N₂O trong công nghiệp, y tế và thực phẩm, cần đặc biệt chú ý:
- Hoạt động đúng ngành nghề, phạm vi và mục đích đã đăng ký;
- Thực hiện đầy đủ việc khai báo, quản lý hóa chất, hóa đơn và chứng từ;
- Kiểm soát chặt chẽ đối tượng mua hàng và mục đích sử dụng;
- Không bán N₂O cho tổ chức, cá nhân có dấu hiệu sử dụng để bơm “bóng cười”;
- Theo dõi lượng nhập, xuất, tồn kho, hạn chế thất thoát ra thị trường;
- Kịp thời thông báo cơ quan chức năng khi phát hiện giao dịch có dấu hiệu bất thường.
Các cơ sở kinh doanh nhà hàng, karaoke, quán bar, khách sạn và dịch vụ vui chơi giải trí không tổ chức, chứa chấp hoặc tạo điều kiện cho khách sử dụng “bóng cười”; không cất giấu bình N₂O, bóng cao su, dụng cụ sang chiết hoặc hệ thống dẫn khí tại cơ sở; không quảng cáo, giới thiệu, giao bán “bóng cười” trên mạng xã hội.
Chung tay ngăn ngừa việc lạm dụng “bóng cười”
Đề xuất bổ sung hành vi sản xuất, buôn bán, kinh doanh khí N₂O dùng vào mục đích trái pháp luật vào Bộ luật Hình sự thể hiện yêu cầu hoàn thiện công cụ pháp lý trước những hành vi mới gây nguy hiểm cho xã hội.
Tuy nhiên, chế tài hình sự chỉ là một trong các biện pháp phòng ngừa. Hiệu quả lâu dài phụ thuộc vào việc quản lý chặt chẽ chuỗi cung ứng N₂O, nâng cao trách nhiệm của cơ sở kinh doanh, tăng cường kiểm tra của cơ quan chức năng và thay đổi nhận thức của người dân, nhất là thanh thiếu niên.
Mỗi cá nhân cần nhận thức rõ “bóng cười” không phải một trò chơi vô hại. Mỗi doanh nghiệp phải sử dụng và kinh doanh N₂O đúng mục đích, đúng điều kiện pháp luật. Các gia đình, nhà trường và cơ sở kinh doanh dịch vụ cần chủ động phát hiện, ngăn chặn việc tổ chức sử dụng N₂O trái mục đích.
Bộ Công an đã tổ chức lấy ý kiến đối với Hồ sơ dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) từ ngày 26/6/2026 đến hết ngày 16/7/2026. Các ý kiến góp ý sẽ được cơ quan soạn thảo nghiên cứu, tiếp thu, giải trình và tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo trình tự xây dựng pháp luật.
Tác giả bài viết: Văn phòng CQCSĐT
Ý kiến bạn đọc
BÀI ĐĂNG TRONG TUẦN ĐƯỢC NHIỀU NGƯỜI QUAN TÂM
-
Gia Lai: Siết chặt kiểm tra nồng độ cồn, ma túy đối với lái xe kinh doanh vận tải
-
Gia Lai: Xác minh xử lý người điều khiển xe mô tô buông 2 tay từ bài đăng trên mạng xã hội
-
Thấm thía giá trị quê hương sau những năm tháng nơi đất khách
-
Công an xã biên giới Ia Nan trao hơn 500 sim điện thoại miễn phí cho Nhân dân
-
Công an tỉnh Gia Lai: Lật tẩy thủ đoạn cất giấu hơn 1,1 tấn ngà voi trong 3 container gỗ.
-
Nhanh chóng làm rõ đối tượng đột nhập nhà dân trộm cắp tài sản giá trị lớn
-
Quyết tâm để mọi công dân tỉnh Gia Lai có căn cước, định danh điện tử