Công an tỉnh Gia Laihttps://congan.gialai.gov.vn:/uploads/no-image.png
Thứ hai - 27/04/2026 22:083480
Ngày 07/4/2026, Tổng Bí thư Tô Lâm ký ban hành Nghị quyết số 05-NQ/TW về đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng thay thế Nghị quyết số 14-NQ/TW, ngày 30/7/2007.
Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XIV
Theo Nghị quyết 05-NQ/TW, sau gần 20 năm thực hiện Nghị quyết số 14-NQ/TW, công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng đã thực sự trở thành “thanh bảo kiếm” sắc bén. Nhận thức trong toàn hệ thống chính trị chuyển biến rõ rệt; kỷ luật, kỷ cương được thực thi nghiêm minh theo phương châm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”. Nhiều vụ án tham nhũng, tiêu cực đặc biệt nghiêm trọng được phát hiện, xử lý dứt điểm, củng cố niềm tin của Nhân dân. Tổ chức bộ máy kiểm tra được kiện toàn tinh gọn, đội ngũ cán bộ ngày càng bản lĩnh, liêm chính, chuyên nghiệp.
Tuy nhiên, một số nơi, công tác kiểm tra, giám sát chưa được cấp ủy, người đứng đầu quan tâm đúng mức; tự phê bình và phê bình còn hình thức; chất lượng công tác kiểm tra, giám sát chưa đồng đều nhất là cấp cơ sở; giám sát thường xuyên chưa được coi trọng, dẫn đến nhiều vi phạm chậm được phát hiện. Nguyên nhân chủ yếu là tâm lý nể nang, né tránh, ngại va chạm; ý thức tự giác của một bộ phận cán bộ còn thấp, thậm chí có biểu hiện đối phó, che giấu vi phạm. Bên cạnh đó, những bất cập trong cơ chế, chính sách, pháp luật – nhất là trong các lĩnh vực nhạy cảm như đất đai, tài chính, đầu tư, doanh nghiệp nhà nước – vẫn tồn tại, tạo ra những “kẽ hở” dễ bị lợi dụng.
Trong bối cảnh mới, khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển nhanh dựa trên kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tri thức, yêu cầu đặt ra đối với công tác kiểm tra, giám sát ngày càng cao. Các hành vi vi phạm ngày càng tinh vi, phức tạp; nguy cơ suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” vẫn hiện hữu. Điều đó đòi hỏi phải có bước chuyển mang tính căn bản cả về tư duy và phương thức thực hiện.
Sự ra đời của Nghị quyết 05-NQ/TW thể hiện rõ quyết tâm chính trị của Đảng trong việc tiếp tục siết chặt kỷ luật, kỷ cương, kiểm soát quyền lực, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Nghị quyết xác định mục tiêu xuyên suốt là nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát gắn với kiểm soát quyền lực; chủ động ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, “lợi ích nhóm”, cũng như tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Qua đó, góp phần giữ vững kỷ luật, kỷ cương của Đảng; nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền, sức chiến đấu; củng cố sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng và hiệu lực quản lý, quản trị quốc gia vì sự phát triển bền vững của đất nước.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Nghị quyết 05-NQ/TW đề các nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ, toàn diện nhằm đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật Đảng như sau:
Trước hết, cấp ủy, tổ chức đảng và mỗi đảng viên phải nhận thức đầy đủ vị trí, vai trò của công tác kiểm tra, giám sát, nhất là từ cấp cơ sở. Công tác tuyên truyền, quán triệt các chủ trương, nghị quyết của Đảng cần được đổi mới theo hướng thiết thực, hiệu quả. Người đứng đầu phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, coi kiểm tra, giám sát là nhiệm vụ thường xuyên; đồng thời nêu gương, thể hiện quyết tâm trong tổ chức thực hiện. Mỗi đảng viên phải coi tự kiểm tra là trách nhiệm chính trị đối với Đảng. Việc công khai kết quả kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật cần được tăng cường nhằm phát huy tác dụng giáo dục, cảnh báo và răn đe. Hai là, tiếp tục đổi mới công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn để hoàn thiện cơ sở khoa học cho công tác kiểm tra, giám sát. Trên cơ sở đó, kết hợp chặt chẽ giữa hoàn thiện các quy định của Đảng với việc rà soát, sửa đổi, bổ sung hệ thống pháp luật của Nhà nước, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất, liên thông trong kiểm soát quyền lực và xử lý vi phạm, khắc phục tình trạng chồng chéo, bất cập giữa kỷ luật Đảng và pháp luật Nhà nước.
Ba là, đổi mới tư duy, phương pháp công tác kiểm tra, giám sát. Cấp ủy, tổ chức đảng và ủy ban kiểm tra các cấp cần chủ động xây dựng chương trình kiểm tra, giám sát toàn khóa và hằng năm, bám sát yêu cầu nhiệm vụ chính trị và tình hình thực tiễn. Đồng thời, đẩy mạnh tự kiểm tra, tự giám sát; phát huy vai trò của chi bộ và trách nhiệm giám sát của đảng viên, thực hiện phương châm “toàn Đảng làm công tác kiểm tra, giám sát”. Xây dựng cơ chế giám sát thường xuyên, coi đây là khâu đột phá để kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, không để vi phạm phát triển phức tạp. Ủy ban kiểm tra các cấp tập trung kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm, nhất là trong các lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tiêu cực; đồng thời thực hiện tốt các nhiệm vụ mới như kiểm soát tài sản, thu nhập, thu hồi tài sản tham nhũng.
Đổi mới phương pháp theo hướng chuyển mạnh sang phòng ngừa, cảnh báo sớm; tăng cường giám sát chủ động, kết hợp giám sát trực tiếp với giám sát trên dữ liệu; kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm từ khi mới manh nha. Cùng với đó, xây dựng cơ chế bảo vệ, khuyến khích cán bộ dám nghĩ, dám làm; kiên quyết xử lý các trường hợp né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Bốn là, triển khai chuyển đổi số toàn diện, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, khai thác và liên thông dữ liệu; từng bước thực hiện kiểm tra, giám sát trên nền tảng dữ liệu số nhằm bảo đảm tính khách quan, rút ngắn thời gian xử lý, nâng cao hiệu quả công việc. Qua đó, tiến tới kiểm soát đầy đủ, chính xác tài sản, thu nhập của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ thuộc diện cấp ủy quản lý. Đồng thời, hoàn thiện hệ thống phần mềm quản lý hồ sơ, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho ngành Kiểm tra Đảng. Năm là, tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy cơ quan ủy ban kiểm tra các cấp theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ kiểm tra, nhất là ở cơ sở; xây dựng tiêu chí, tiêu chuẩn, khung năng lực phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ. Tăng cường đào tạo cán bộ có chuyên môn sâu ở các lĩnh vực dễ phát sinh tiêu cực; đồng thời nâng cao năng lực số và hoàn thiện cơ chế đãi ngộ để thu hút nhân lực chất lượng cao.
Sáu là, đẩy mạnh phối hợp, chia sẻ thông tin giữa cơ quan kiểm tra với các cơ quan tham mưu, giúp việc của cấp ủy và các cơ quan chức năng; xây dựng và thực hiện hiệu quả các quy chế phối hợp trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện các kết luận sau thanh tra, kiểm toán, bảo đảm các sai phạm được xử lý kịp thời, triệt để.
Có thể khẳng định, Nghị quyết số 05-NQ/TW là bước phát triển mới về tư duy và hành động của Đảng trong công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật. Khi các giải pháp được triển khai đồng bộ, quyết liệt, công tác kiểm tra, giám sát sẽ thực sự trở thành công cụ sắc bén để kiểm soát quyền lực, phòng ngừa sai phạm, góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu lãnh đạo đất nước trong tình hình mới.