Logo CAND

Bảo vệ dữ liệu cá nhân: trách nhiệm từ nhận thức đến hành động

Chủ nhật - 03/05/2026 04:28 189 0
Trong kỷ nguyên số, dữ liệu cá nhân đã trở thành “tài sản số” cốt lõi của mỗi công dân và là tài nguyên quan trọng của quốc gia. Tuy nhiên, sự phát triển của công nghệ cũng kéo theo những thách thức lớn về an toàn thông tin. Việc ban hành Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 chính là lá chắn pháp lý cần thiết để bảo vệ quyền riêng tư và lợi ích hợp pháp của chúng ta.
Dữ liệu cá nhân không chỉ là họ tên, số điện thoại mà còn bao gồm sinh trắc học, tài khoản ngân hàng và lịch sử giao dịch, mà còn là tài sản quý nhưng dễ bị tổn thương. Hiện nay, thông tin cá nhân đang đứng trước nguy cơ bị xâm phạm nghiêm trọng với nhiều nguyên nhân như: Sự bất cẩn và thói quen của người dùng khi chia sẻ quá nhiều thông tin trên mạng xã hội, sử dụng mật khẩu yếu, click vào các liên kết lạ; lỗ hổng từ các tổ chức và doanh nghiệp; các cuộc tấn công mạng tinh vi,… trong đó có nguyên nhân xuất phát từ việc triển khai sử dụng tràn lan, thiếu kiểm soát các phần mềm dùng chung và nguồn mở tại các cơ quan, tổ chức nhưng thiếu quy trình thẩm định an ninh chặt chẽ đã tạo ra các “khoảng trống pháp lý” và kỹ thuật; phần mềm nguồn mở mang lại sự linh hoạt nhưng nếu không được quản trị chuyên nghiệp, các mã độc và lỗ hổng bảo mật sẽ trở thành con đường ngắn nhất để tin tặc đánh cắp dữ liệu quy mô lớn. ​
du lieu ca nhan la tai san quy nhung de bi ton thuong
Dữ liệu cá nhân là tài sản quý nhưng dễ bị tổn thương
Theo quy định tại Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, mọi cơ quan, tổ chức và cá nhân khi xử lý dữ liệu phải tuân thủ tuyệt đối 06 nguyên tắc bảo vệ dữ liệu “sống còn”:
          
1. Tuân thủ quy định của Hiến pháp, quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan.

          
2. Chỉ được thu thập, xử lý dữ liệu cá nhân đúng phạm vi, mục đích cụ thể, rõ ràng, bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật.

          
3. Bảo đảm tính chính xác của dữ liệu cá nhân và được chỉnh sửa, cập nhật, bổ sung khi cần thiết; được lưu trữ trong khoảng thời gian phù hợp với mục đích xử lý dữ liệu cá nhân, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

          
4. Thực hiện đồng bộ có hiệu quả các biện pháp, giải pháp về thể chế, kỹ thuật, con người phù hợp để bảo vệ dữ liệu cá nhân.

          
5. Chủ động phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, đấu tranh, xử lý kịp thời, nghiêm minh mọi hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

          
6. Bảo vệ dữ liệu cá nhân gắn với bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và đối ngoại; bảo đảm hài hòa giữa bảo vệ dữ liệu cá nhân với bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
   
du lieu ca nhan can duoc bao ve dung theo quy dinh cua phap luat
Dữ liệu cá nhân cần được bảo vệ đúng theo quy định của pháp luật
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 đã chỉ ra những hành vi bị nghiêm cấm sau: ​
          
1. Xử lý dữ liệu cá nhân nhằm chống lại Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, gây ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân;

          
2. Cản trở hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân; ​

          
3. Lợi dụng hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật; ​           4. Xử lý dữ liệu cá nhân trái với quy định của pháp luật; ​

          
5. Sử dụng dữ liệu của người khác, cho người khác sử dụng dữ liệu cá nhân của mình để thực hiện hành vi trái quy định của pháp luật; ​

          
6. Mua, bán dữ liệu cá nhân, trừ trường hợp luật có quy định khác; ​

          
7. Chiếm đoạt, cố ý làm lộ, làm mất dữ liệu cá nhân.
    
luat bao ve du lieu ca nhan la la chan phap ly can thiet de bao ve du lieu ca nhan
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân là lá chắn pháp lý cần thiết để bảo vệ dữ liệu cá nhân
Đã đến lúc chúng ta cần nhìn nhận nghiêm túc việc quản lý nguồn gốc phần mềm, tránh tình trạng triển khai phong trào mà thiếu các biện pháp bảo vệ dữ liệu tương xứng. Từ thực tiễn đó đặt ra yêu cầu cấp bách phải hoàn thiện thể chế, siết chặt kỷ cương quản lý, đồng thời nâng cao trách nhiệm của cơ quan, doanh nghiệp và ý thức chủ động của mỗi công dân trong bảo vệ dữ liệu cá nhân, cụ thể:​
          
Đối với cá nhân: Hãy là những “người dùng số” thông thái, nâng cao cảnh giác, không tùy tiện chia sẻ thông tin cá nhân (Căn cước, số điện thoại, tài khoản ngân hàng...) trên các nền tảng mạng xã hội không rõ nguồn gốc; cảnh giác khi sử dụng các phần mềm dùng chung; tuyệt đối không cài đặt phần mềm lạ hoặc chia sẻ tài liệu mật, thông tin cá nhân công dân qua các nền tảng chưa được kiểm định; chủ động tìm hiểu quyền của mình được quy định trong Luật để tự bảo vệ tài sản số của bản thân. ​

​          
Đối với cơ quan, tổ chức: Chấm dứt tình trạng triển khai phần mềm, nguồn mở tràn lan mà không có phương án bảo mật; rà soát, xây dựng quy trình bảo mật dữ liệu một cách chặt chẽ; cần có quy trình thẩm định an ninh chặt chẽ đối với phần mềm nguồn mở; thường xuyên rà soát hệ thống để phát hiện và lấp đầy các “khoảng trống pháp lý” và kỹ thuật; đầu tư vào hạ tầng kỹ thuật (tường lửa, mã hóa dữ liệu) và xây dựng đội ngũ nhân sự về an toàn thông tin để phòng tránh nguy cơ bị tấn công, chiếm đoạt dữ liệu.

​          
Việc bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là văn hóa ứng xử trong xã hội số. “Nói không với mua bán dữ liệu - Quyết tâm phòng ngừa tội phạm mạng” là cách để chúng ta xây dựng niềm tin số và một môi trường mạng an toàn, bền vững. “Chấm dứt việc triển khai phần mềm tràn lan thiếu an toàn - Chung tay xây dựng nền tảng số bảo mật và tin cậy” là yếu tố then chốt để bảo vệ tài sản số của mỗi công dân và an ninh của quốc gia. ​​MỌI HÀNH VI MUA BÁN, XÂM PHẠM DỮ LIỆU CÁ NHÂN SẼ BỊ XỬ LÝ NGHIÊM THEO PHÁP LUẬT!


​(Nguồn tham khảo: Hiệp hội An ninh mạng quốc gia NCA & Tạp chí An ninh mạng Việt Nam)

Tác giả bài viết: Quốc Cương - Phòng ANM và PCTPCNC

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây