Công an tỉnh Gia Laihttps://congan.gialai.gov.vn:/uploads/no-image.png
Thứ sáu - 08/05/2026 03:266370
Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, thiết bị bay không người lái (Unmanned Aerial Vehicle - UAV), thường được gọi là Drone hoặc Flycam, đã trở thành phương tiện hiện đại được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Từ một công cụ chuyên dụng phục vụ quân sự, UAV ngày nay đã dần phổ biến trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, truyền thông, nông nghiệp công nghệ cao, cứu hộ cứu nạn, quản lý đô thị và nhiều lĩnh vực quan trọng khác.
Thiết bị bay không người lái được định nghĩa cụ thể tại Khoản 6 của Điều 2, Luật Phòng không nhân dân năm 2024: “là phương tiện bay mà việc điều khiển, duy trì hoạt động của chuyến bay không cần có sự điều khiển trực tiếp của người lái trên thiết bị bay đó”.
Vietnam Post ưu tiên bưu gửi gói nhỏ dưới 5kg (Ảnh: TTXVN)
Với đặc điểm nhỏ gọn, cơ động, có khả năng ghi hình từ trên cao ở nhiều góc độ, hoạt động trong nhiều điều kiện địa hình khác nhau và truyền hình ảnh trực tiếp về thiết bị điều khiển ở khoảng cách xa, UAV đã tạo bước đột phá lớn trong công tác thu thập hình ảnh, dữ liệu. Nhiều loại UAV hiện nay còn được tích hợp các phần mềm chuyên dụng cho phép định vị chính xác vị trí, đo đạc địa hình, khảo sát hiện trạng công trình, hỗ trợ giám sát và quản lý từ xa với độ chính xác cao. Một số thiết bị có khả năng mang tải trọng từ vài trăm gam đến hàng chục ki-lô-gam, được điều khiển bằng tay hoặc lập trình tự động theo lộ trình định sẵn.
Hiện nay, UAV đang được ứng dụng rộng rãi trên nhiều lĩnh vực như: quốc phòng, an ninh; khoa học kỹ thuật; thông tin truyền thông; văn hóa, thể thao và du lịch; quản lý đất đai, quy hoạch đô thị, xây dựng; khảo sát công trình điện; phục vụ nông nghiệp thông minh; quản lý, bảo vệ rừng; theo dõi tài nguyên nước, biến đổi địa chất; tìm kiếm cứu nạn; điện ảnh và truyền thông…
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, nhiều mô hình ứng dụng UAV đã mang lại hiệu quả thiết thực. Điển hình, Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam phối hợp Bệnh viện Đức Giang (Hà Nội) thí điểm vận chuyển mẫu bệnh phẩm, thuốc và vật tư y tế bằng thiết bị bay không người lái. Mô hình được thiết kế chuyên biệt phục vụ vận chuyển y tế, bảo đảm các yêu cầu về an toàn và pháp lý; hoạt động trong phạm vi khoảng 10 - 15km với tốc độ lên tới 60km/h. Hệ thống khoang chứa chuyên dụng giúp bảo đảm điều kiện bảo quản mẫu bệnh phẩm, đồng thời tích hợp camera giám sát hành trình theo thời gian thực, góp phần nâng cao hiệu quả khám, chữa bệnh và chất lượng phục vụ người dân.
Tham quan khu vực trưng bày các thiết bị bay không người lái.
Bên cạnh những lợi ích to lớn, việc sử dụng thiết bị bay không người lái cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, an toàn hàng không và trật tự an toàn xã hội. Với khả năng bay ở độ cao lớn, hoạt động linh hoạt và mang theo tải trọng đáng kể, nếu xảy ra sự cố có thể gây nguy hiểm cho người dân, phương tiện, công trình dưới mặt đất. Đặc biệt, việc sử dụng UAV trái phép tại khu vực sân bay, khu vực quân sự hoặc địa bàn trọng điểm có thể đe dọa nghiêm trọng đến an ninh, an toàn bay.
Theo báo cáo của Cục Hàng không Việt Nam, từ tháng 9/2025 đến tháng 02/2026, tại khu vực lân cận Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng liên tiếp xảy ra nhiều vụ UAV xâm nhập khu vực cất, hạ cánh của tàu bay dân dụng. Các thiết bị này được phát hiện ở cự ly từ 3 đến 12 hải lý, độ cao từ 1.000 ft đến 3.800 ft. Nhiều chuyến bay buộc phải bay chờ, thay đổi đường cất hạ cánh, chuyển hướng sang sân bay dự bị, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động khai thác hàng không, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn bay và thiệt hại lớn về kinh tế. Để tăng cường công tác quản lý hoạt động bay, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 288/2025/NĐ-CP quy định mọi hoạt động bay bằng thiết bị bay không người lái và phương tiện bay siêu nhẹ đều phải được cấp phép theo quy định của pháp luật. Theo đó, Cục Tác chiến - Bộ Tổng tham mưu là cơ quan duy nhất có thẩm quyền cấp phép bay (trừ phương tiện bay thuộc Bộ Công an). Hồ sơ, thủ tục đề nghị cấp phép bay được thực hiện theo quy định tại Điều 22 Nghị định số 288/2025/NĐ-CP. Do đó, mọi hành vi sử dụng UAV khi chưa được cấp phép đều là vi phạm pháp luật và sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định.
Bên cạnh đó, tổ chức, cá nhân đã được cấp phép bay cũng cần tuyệt đối chấp hành quy định về khu vực cấm bay, khu vực hạn chế bay theo Quyết định số 18/2020/QĐ-TTg ngày 10/6/2020 của Thủ tướng Chính phủ về thiết lập khu vực cấm bay, khu vực hạn chế bay đối với tàu bay không người lái và các phương tiện bay siêu nhẹ. Việc tổ chức bay không đúng khu vực, không đúng nội dung cấp phép hoặc có hành vi lợi dụng UAV để thực hiện các hoạt động vi phạm pháp luật sẽ bị xử lý theo quy định hiện hành.
Trong bối cảnh công nghệ UAV ngày càng phát triển mạnh mẽ, việc quản lý và sử dụng đúng quy định pháp luật là yêu cầu cần thiết nhằm bảo đảm quốc phòng, an ninh, an toàn hàng không và trật tự an toàn xã hội. Cơ quan, tổ chức và người dân cần nâng cao ý thức trách nhiệm, chủ động tìm hiểu các quy định của pháp luật trước khi sử dụng thiết bị bay không người lái; đồng thời nâng cao tinh thần cảnh giác đối với các hành vi lợi dụng UAV để phục vụ mục đích vi phạm pháp luật.
Khi phát hiện các thiết bị bay không người lái hoạt động trái phép tại khu vực cấm bay, khu vực hạn chế bay hoặc có biểu hiện nghi vấn liên quan đến an ninh, trật tự, người dân cần kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng gần nhất để kiểm tra, xử lý theo quy định của pháp luật.