Quan tâm, tháo gỡ các chế độ, chính sách để khơi dậy động lực cải tạo
Một trong những điều khiến Ban Giám thị luôn đau đáu là chế độ, chính sách đối với can, phạm nhân. Người đứng đầu trại tạm giam hiểu rằng, muốn can phạm nhân thay đổi, trước hết phải cho họ thấy sự quan tâm và tôn trọng đúng mực.
Thời gian gần đây, nhiều mô hình nhân văn đã được triển khai: khu vực hút thuốc lá được bố trí riêng, bảo đảm trật tự; sân bãi tập thể dục thể thao được cải tạo, tạo điều kiện rèn luyện sức khỏe; tủ sách pháp luật dành cho phạm nhân với nhiều đầu sách pháp luật, kỹ năng sống, truyện, báo; duy trì việc viết thư về cho gia đình; loa phát thanh luôn cập nhật các tin tức mới; dự kiến xây dựng “buồng hạnh phúc” dành cho vợ chồng phạm nhân đủ điều kiện gặp gỡ riêng tư; xây dựng vườn hoa, cải tạo cảnh quan khu giam giữ; đề xuất Công an tỉnh xây dựng buồng điện thoại cho phạm nhân; quan tâm định mức và chất lượng bữa ăn hằng ngày.
Phạm nhân Đ.L.L xúc động chia sẻ: “Bao năm vợ chồng em mong mỏi được gặp nhau tại buồng hạnh phúc, nay được Ban Giám thị, anh Cường quan tâm, chỉ đạo dự kiến thời gian tới đưa vào hoạt động, đã phần nào thỏa lòng mong mỏi. Theo quy định, vợ chồng em được gặp nhau không quá 3 giờ nhưng cũng đủ để vợ chồng tâm sự, quan tâm nhau, với em thế là đủ rồi. Em quyết tâm 2 quý đến sẽ cải tạo thật tốt để khi triển khai buồng hạnh phúc vợ chồng được gặp nhau. Em hứa và cam kết không phụ lòng mong mỏi của lãnh đạo đơn vị đã dành cho mình”.
Phạm nhân Đ bồi hồi: “Được Giám thị cho viết thư chúc tết gia đình, em mừng lắm, được bày tỏ nỗi lòng mình với chồng, con và gia đình. Em không dám kể với cháu cuộc sống của mình ở đây, sợ cháu buồn, chỉ dám nói dối với con là đang làm ở Công ty, Tết này không về ăn tết cùng các con được. Các cháu dường như cũng đã hiểu chuyện, rất chăm học và nghe lời ông bà, thường xuyên viết thư, vẽ tranh gửi vào cho em”.
Cùng với đó, vấn đề bữa ăn cũng được đặc biệt quan tâm. Phạm nhân Đ.T.N cho biết: “Em thấy chất lượng, định lượng bữa ăn tốt hơn trước rất nhiều, đặc biệt dịp Tết vừa rồi chúng em được quan tâm, bữa ăn Tết rất ngon, món ăn phong phú, em rất vui”. Những bữa cơm đủ dinh dưỡng, những ngày lễ Tết ấm áp không chỉ bảo đảm quyền lợi theo quy định mà còn giúp can phạm nhân cảm nhận được sự công bằng, nhân văn của pháp luật.
Sâu sát, minh bạch trong giảm án, tha tù, đặc xá
Một nội dung khác luôn được Giám thị đặt lên hàng đầu là công tác xét giảm thời hạn chấp hành án phạt tù vào dịp ngày lễ, tết, tha tù trước thời hạn có điều kiện và đặc xá. Đây là công tác nhạy cảm, tác động trực tiếp đến quyền lợi của phạm nhân và uy tín của đơn vị.
Trăn trở lớn nhất là làm sao bảo đảm “kịp thời, đúng đối tượng, khách quan, minh bạch”. Mỗi hồ sơ đều được rà soát thật chặt chẽ, đối chiếu quá trình cải tạo, ý thức chấp hành nội quy, kết quả lao động, học tập, bồi thường dân sự,… Không để sót phạm nhân đủ điều kiện nhưng cũng kiên quyết không để xảy ra sai sót, tiêu cực đối với phạm nhân không đủ điều kiện.
Chính sự công khai, rõ ràng ấy đã tạo niềm tin trong phạm nhân. Họ hiểu rằng, nếu cải tạo tốt, chấp hành nghiêm, cơ hội giảm án, đặc xá là hoàn toàn có thật. Ngược lại, mọi biểu hiện vi phạm, đối phó đều được nhìn nhận và sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của chính mình.
Xử lý nghiêm vi phạm để tạo môi trường cải tạo lành mạnh
Nhân văn không đồng nghĩa với dễ dãi, đồng chí luôn xác định kỷ luật là để duy trì môi trường cải tạo văn minh, an toàn và thân thiện.
Các hành vi vi phạm nội quy cơ sở giam giữ như gây gổ, tàng trữ, sử dụng đồ vật cấm, chống đối, vi phạm quy định lao động… đều bị xử lý nghiêm theo đúng quy định. Việc xử lý can phạm nhân được thực hiện công khai, đúng trình tự, thủ tục, niêm yết theo quy định.
Chính sự nghiêm minh ấy tạo ra môi trường công bằng: Can phạm nhân cố gắng cải tạo tốt sẽ được ghi nhận; vi phạm sẽ phải xử lý kỷ luật. Từ đó, đa số can phạm nhân lựa chọn con đường cải tạo tích cực, hướng đến ngày trở về.
Với người đứng đầu Trại tạm giam số 1, mỗi can phạm nhân không chỉ là một hồ sơ quản lý mà là một số phận cần được định hướng lại. Giữa những bộn bề công việc, điều anh trăn trở nhất vẫn là làm sao để sau song sắt, những con người lầm lỗi thực sự thay đổi, biết trân trọng gia đình, pháp luật và cuộc sống.
Bởi hơn hết, mục tiêu cuối cùng của thi hành án phạt tù không chỉ là trừng phạt, mà là giáo dục, cảm hóa và trao cho họ cơ hội làm lại cuộc đời – một cơ hội được xây dựng bằng kỷ luật nghiêm minh và lòng nhân ái.