Logo CAND

Tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân trong thời đại số

Chủ nhật - 03/05/2026 04:46 371 0
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, dữ liệu cá nhân ngày càng trở thành tài sản quan trọng, gắn liền với mọi hoạt động của đời sống kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, tình trạng lộ, lọt, mua bán trái phép dữ liệu cá nhân vẫn diễn biến phức tạp, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao nhận thức và tuân thủ pháp luật trong toàn xã hội.
Hiện nay, việc thu thập, lưu trữ, xử lý và chia sẻ dữ liệu cá nhân diễn ra phổ biến trên môi trường mạng, đặc biệt thông qua các nền tảng số, mạng xã hội và dịch vụ trực tuyến. Bên cạnh những tiện ích mang lại, nguy cơ mất an toàn thông tin cá nhân ngày càng gia tăng. Thực tế cho thấy đã xảy ra nhiều vụ việc thu thập, sử dụng trái phép thông tin người dùng; phát tán dữ liệu khách hàng; lợi dụng dữ liệu cá nhân để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản… gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân. Một trong những nguyên nhân chủ yếu là do nhận thức của một bộ phận người dân và tổ chức còn hạn chế; việc chia sẻ thông tin cá nhân còn tùy tiện, thiếu cảnh giác.
          
Trước yêu cầu cấp thiết đó, Nhà nước đã ban hành các quy định pháp luật nhằm tạo hành lang pháp lý bảo vệ dữ liệu cá nhân, góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân trong môi trường số. Ngày 26/6/2025, Quốc hội ban hành Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, có hiệu lực ngày 01/01/2026. Ngày 31/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 356/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Theo đó, Luật và Nghị định đã quy định nhiều nội dung quan trọng, trong đó cần lưu ý một số điểm cơ bản sau:
          
- Nguyên tắc xử lý dữ liệu cá nhân: Chỉ được xử lý khi có sự đồng ý của chủ thể dữ liệu (trừ trường hợp pháp luật cho phép); bảo đảm đúng mục đích, minh bạch và an toàn.
          
- Phân loại dữ liệu cá nhân: Gồm dữ liệu cá nhân cơ bản và dữ liệu cá nhân nhạy cảm (sức khỏe, tài chính, sinh trắc học…), trong đó dữ liệu nhạy cảm được bảo vệ nghiêm ngặt hơn.
          
- Quyền của chủ thể dữ liệu: Người dân có quyền được biết, đồng ý, truy cập, chỉnh sửa, xóa dữ liệu; hạn chế xử lý và yêu cầu bồi thường khi bị xâm phạm.
          
- Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân: Phải áp dụng biện pháp bảo vệ dữ liệu; thông báo rõ mục đích sử dụng; không thu thập vượt phạm vi; chịu trách nhiệm khi xảy ra vi phạm.
          
- Bảo đảm an toàn dữ liệu: Các hệ thống thông tin phải có giải pháp kỹ thuật và quản lý nhằm phòng ngừa rò rỉ, mất mát hoặc truy cập trái phép.
          
picture4

Pháp luật cũng nghiêm cấm các hành vi như: thu thập, sử dụng dữ liệu trái phép; mua bán, trao đổi dữ liệu cá nhân; cung cấp thông tin cho bên thứ ba không đúng quy định; xâm nhập, chiếm đoạt dữ liệu; lợi dụng thông tin cá nhân để lừa đảo, xâm phạm danh dự, uy tín; sử dụng dữ liệu sai mục đích. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, các hành vi này có thể bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
          
Để chủ động bảo vệ dữ liệu cá nhân, mỗi người dân cần nâng cao cảnh giác và thực hiện tốt các biện pháp sau:
          
Một là, không tùy tiện cung cấp thông tin cá nhân trên các trang web, ứng dụng không rõ nguồn gốc.
          
Hai là, kiểm tra kỹ các yêu cầu thu thập thông tin trước khi đồng ý cung cấp dữ liệu.
          
Ba là, sử dụng mật khẩu mạnh, xác thực nhiều lớp, thường xuyên thay đổi mật khẩu.
          
Bốn là, hạn chế đăng tải thông tin cá nhân lên mạng xã hội.
          
Năm là, cảnh giác với các cuộc gọi, tin nhắn yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hoặc mã OTP.
          
Sáu là, kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu lộ, lọt dữ liệu hoặc bị lợi dụng dữ liệu.
          
Bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ là yêu cầu mang tính pháp lý mà còn là trách nhiệm thiết thực của mỗi cá nhân trong xã hội số hiện nay. Trong bối cảnh mọi hoạt động từ học tập, làm việc đến giao dịch đều gắn liền với môi trường mạng, mỗi hành vi chia sẻ, sử dụng thông tin cá nhân đều tiềm ẩn những rủi ro nhất định nếu thiếu sự kiểm soát.
          
Do đó, việc nâng cao nhận thức, hình thành thói quen sử dụng công nghệ an toàn và tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân là yếu tố then chốt. Khi mỗi người dân chủ động bảo vệ thông tin của mình, đồng thời có ý thức tôn trọng dữ liệu của người khác, sẽ góp phần tạo dựng một môi trường mạng an toàn, minh bạch và lành mạnh. Đây cũng chính là nền tảng quan trọng để thúc đẩy chuyển đổi số bền vững, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, qua đó phục vụ hiệu quả cho sự phát triển kinh tế - xã hội trong tình hình mới.

Tác giả bài viết: Minh Nhật - Văn phòng CQCSĐT

 Tags: Văn phòng CQCSĐT

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Theo dòng sự kiện

Xem tiếp 

BÀI ĐĂNG TRONG TUẦN ĐƯỢC NHIỀU NGƯỜI QUAN TÂM
CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CÔNG AN TỈNH GIA LAI
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây