Bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan - Trách nhiệm của mọi tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân
Văn phòng CQCSĐT
2026-07-06T23:57:37-04:00
2026-07-06T23:57:37-04:00
https://congan.gialai.gov.vn:/vi/news/tuyen-truyen-phap-luat-antt/bao-ve-quyen-tac-gia-quyen-lien-quan-trach-nhiem-cua-moi-to-chuc-doanh-nghiep-ca-nhan-12681.html
https://congan.gialai.gov.vn:/uploads/news/2026_07/picture1_22.jpg
Công an tỉnh Gia Lai
https://congan.gialai.gov.vn:/uploads/no-image.png
Trong bối cảnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế số và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, quyền sở hữu trí tuệ đã trở thành một trong những tài sản quan trọng của tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân. Việc tôn trọng, bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan không chỉ bảo vệ thành quả lao động sáng tạo mà còn góp phần xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Đảng và Nhà nước luôn xác định bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ là một trong những giải pháp quan trọng để phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế tư nhân. Đặc biệt, Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền sở hữu tài sản, quyền sở hữu trí tuệ; xây dựng môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch và an toàn, tạo động lực cho doanh nghiệp đầu tư, sáng tạo và phát triển bền vững.
Theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ, chương trình máy tính và phần mềm máy tính là đối tượng được bảo hộ quyền tác giả. Mọi hành vi sao chép, cài đặt, sử dụng, phân phối hoặc kinh doanh phần mềm khi chưa được sự đồng ý của chủ sở hữu đều là hành vi vi phạm pháp luật. Trường hợp đủ yếu tố cấu thành tội phạm, cá nhân hoặc pháp nhân thương mại có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan theo Điều 225 Bộ luật Hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung).
Hiện nay, tại một số doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cơ sở kinh doanh dịch vụ máy tính vẫn còn tồn tại tình trạng sử dụng phần mềm không có bản quyền, phần mềm “crack”, phần mềm bẻ khóa nhằm giảm chi phí đầu tư. Những hành vi phổ biến như cài đặt phần mềm vượt quá số lượng giấy phép được cấp; sử dụng công cụ bẻ khóa để kích hoạt trái phép; mua bán, chia sẻ phần mềm không có bản quyền; cài đặt phần mềm lậu cho khách hàng hoặc sử dụng phần mềm không có bản quyền trong hoạt động sản xuất, kinh doanh đều xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Thực tế thời gian qua, các cơ quan tiến hành tố tụng đã tăng cường đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Điển hình như, ngày 11/6/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự về “Tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan” theo Điều 225 Bộ luật Hình sự; đồng thời khám xét khẩn cấp 05 địa điểm tại Hà Nội và Phú Thọ là các doanh nghiệp kinh doanh máy tính, cung cấp dịch vụ cài đặt phần mềm. Đây là vụ án đầu tiên trên phạm vi cả nước được khởi tố liên quan đến hành vi xâm phạm bản quyền phần mềm máy tính, đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ trong công tác đấu tranh đối với loại tội phạm này, đồng thời cảnh báo các tổ chức, cá nhân không được sử dụng phần mềm không có bản quyền vì mục đích thương mại. Tiếp đó, ngày 01/7/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu) đã khởi tố vụ án “Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan” và “Rửa tiền” xảy ra tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và một số địa phương liên quan. Theo kết quả điều tra ban đầu, các đối tượng đã sao chép, đăng tải trái phép hàng chục nghìn bộ phim có bản quyền lên nhiều website để thu lợi bất chính từ hoạt động quảng cáo với số tiền đặc biệt lớn. Vụ án này phản ánh rằng các hành vi xâm phạm quyền tác giả trên môi trường số đang diễn biến ngày càng tinh vi, có tổ chức và có thể gắn với các hành vi phạm tội khác như rửa tiền, gây thiệt hại nghiêm trọng cho các chủ thể quyền và môi trường kinh doanh lành mạnh.
Hai vụ án nêu trên cho thấy các hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đang diễn ra trên nhiều lĩnh vực của đời sống số, từ việc sử dụng phần mềm máy tính không có bản quyền đến sao chép, phát tán trái phép các tác phẩm điện ảnh, âm nhạc và các sản phẩm sáng tạo khác trên không gian mạng. Đồng thời, đây cũng là thông điệp mạnh mẽ khẳng định quyết tâm của các cơ quan bảo vệ pháp luật trong việc đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể quyền, xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, lành mạnh và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế số, hội nhập quốc tế.
Để phòng ngừa vi phạm, các cơ quan, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người dân cần chủ động rà soát việc sử dụng các sản phẩm, dịch vụ có đối tượng được bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan; chỉ sử dụng phần mềm có bản quyền hoặc phần mềm mã nguồn mở, phần mềm miễn phí hợp pháp; không sao chép, phát tán, kinh doanh hoặc khai thác trái phép các tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình, chương trình máy tính và các sản phẩm số khi chưa được phép của chủ sở hữu quyền. Đối với các cơ sở kinh doanh dịch vụ công nghệ thông tin, cần chấm dứt việc cài đặt phần mềm không có bản quyền cho khách hàng; đồng thời tư vấn, hướng dẫn sử dụng các sản phẩm, dịch vụ hợp pháp, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh văn minh, an toàn và đúng quy định của pháp luật.
Bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước mà còn là nghĩa vụ của mỗi tổ chức, doanh nghiệp và công dân. Việc nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ sẽ góp phần bảo vệ thành quả lao động sáng tạo, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học, công nghệ và xây dựng nền kinh tế số hiện đại, bền vững.
Khi phát hiện các hành vi sao chép, cài đặt, mua bán, phát tán phần mềm không có bản quyền hoặc các hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đối với các tác phẩm, chương trình máy tính, phim ảnh, bản ghi âm, ghi hình và các sản phẩm được pháp luật bảo hộ có dấu hiệu tội phạm, người dân cần kịp thời thông báo đến cơ quan Công an nơi gần nhất để được tiếp nhận, xử lý theo đúng quy định của pháp luật.
Tác giả bài viết: Văn phòng CQCSĐT