Chủ động, nêu gương, kỷ cương

Chuyên đề: Những điểm mới của Luật An ninh mạng năm 2025

Thứ tư - 29/07/2026 04:45 533 0
Kỳ 3: Những hành vi bị nghiêm cấm trên không gian mạng - Nhận diện để phòng tránh, không vô tình vi phạm pháp luật
1785231765294 3452666493986629816 3452666493986629816 844ab829ee7771d551e1ea388e93be9b

Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), đã tạo ra nhiều cơ hội cho phát triển kinh tế - xã hội, nhưng cũng làm xuất hiện các phương thức, thủ đoạn vi phạm pháp luật ngày càng tinh vi trên không gian mạng. Trước thực tiễn đó, Luật An ninh mạng năm 2025 đã bổ sung nhiều quy định mới về các hành vi bị nghiêm cấm, tạo cơ sở pháp lý để chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm an ninh quốc gia, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Việc nhận diện đúng các hành vi bị cấm không chỉ giúp mỗi công dân tự bảo vệ mình mà còn tránh vô tình trở thành người tiếp tay cho các hành vi vi phạm pháp luật.

Chủ động ngăn chặn những nguy cơ mới trên không gian mạng

Nếu như trước đây các hành vi vi phạm trên không gian mạng chủ yếu là phát tán thông tin xấu độc, tấn công mạng hoặc đánh cắp dữ liệu thì hiện nay, cùng với sự phát triển của AI và công nghệ số, các đối tượng đã sử dụng nhiều thủ đoạn mới như tạo hình ảnh, video, giọng nói giả (Deepfake), giả mạo cán bộ cơ quan nhà nước, người thân hoặc lãnh đạo doanh nghiệp để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản; tạo thông tin giả nhằm thao túng dư luận, gây mất ổn định xã hội.

Để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, Luật An ninh mạng năm 2025 đã bổ sung nhiều quy định nhằm ngăn chặn các phương thức, thủ đoạn phạm tội mới, góp phần bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Những nhóm hành vi bị nghiêm cấm

Luật nghiêm cấm mọi hành vi lợi dụng không gian mạng để xâm phạm an ninh quốc gia, chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; tuyên truyền, kích động bạo lực, khủng bố, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc; xuyên tạc chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; phát tán thông tin sai sự thật gây hoang mang trong Nhân dân hoặc ảnh hưởng đến an ninh, trật tự.

Một điểm mới nổi bật là Luật bổ sung quy định nghiêm cấm việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ mới để giả mạo hình ảnh, video, giọng nói của người khác trái pháp luật. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để đấu tranh với các hành vi lừa đảo bằng công nghệ Deepfake - loại tội phạm đang có xu hướng gia tăng và gây thiệt hại lớn về tài sản cũng như uy tín của tổ chức, cá nhân.

 
1785231760879 3452666493986629816 3452666493986629816 ae6cfb8a98bb5703fb29c718be40971d

Luật cũng nghiêm cấm các hành vi thu thập, mua bán, trao đổi, sử dụng trái phép dữ liệu cá nhân; xâm nhập trái phép vào hệ thống thông tin; phát tán mã độc, phần mềm gián điệp; chiếm quyền điều khiển tài khoản; tấn công, cản trở hoặc làm gián đoạn hoạt động của các hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia.

Bên cạnh đó, các hành vi lợi dụng mạng xã hội để vu khống, xúc phạm danh dự, nhân phẩm; bịa đặt thông tin; kích động hận thù; lừa đảo, chiếm đoạt tài sản; tổ chức đánh bạc, môi giới mại dâm, mua bán hàng cấm hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật khác trên không gian mạng đều bị xử lý nghiêm theo quy định.

Không chỉ người tạo ra thông tin, người lan truyền cũng phải chịu trách nhiệm

Một thực tế đáng lưu ý là nhiều người cho rằng chỉ người đăng tải nội dung sai sự thật mới phải chịu trách nhiệm, còn việc chia sẻ lại hoặc bình luận thì không vi phạm. Tuy nhiên, trên không gian mạng, mỗi hành động phát tán thông tin đều có thể làm gia tăng mức độ ảnh hưởng của thông tin vi phạm.

Vì vậy, mỗi công dân cần kiểm chứng nguồn tin trước khi chia sẻ; không bình luận, cổ súy hoặc tiếp tay lan truyền các nội dung chưa được kiểm chứng; không tham gia các hội, nhóm có nội dung vi phạm pháp luật; không cho thuê, cho mượn tài khoản mạng xã hội, tài khoản ngân hàng hoặc số điện thoại để thực hiện các hành vi trái pháp luật.

Mỗi lượt chia sẻ thiếu kiểm chứng có thể trở thành mắt xích làm lan truyền tin giả; mỗi lần cung cấp thông tin cá nhân thiếu cảnh giác có thể tạo điều kiện để các đối tượng thực hiện hành vi lừa đảo. Vì vậy, sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm chính là một trong những yêu cầu quan trọng của công dân trong kỷ nguyên số.

Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và cả hệ thống chính trị

Bên cạnh trách nhiệm của công dân, Luật An ninh mạng năm 2025 cũng xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong việc phòng ngừa và ngăn chặn các hành vi vi phạm.

Các bộ, ngành, địa phương phải tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về an ninh mạng; chủ động phát hiện, xử lý thông tin xấu, độc; bảo vệ hệ thống thông tin thuộc phạm vi quản lý. Các cơ quan báo chí cần phát huy vai trò định hướng dư luận, lan tỏa thông tin chính thống, kịp thời phản bác các luận điệu sai trái, xuyên tạc.

 
1785231773550 3452666493986629816 3452666493986629816 94a166c0fe3e00c3f8780112801ede7c

Các cơ sở giáo dục, tổ chức chính trị - xã hội và gia đình cần quan tâm trang bị kiến thức, kỹ năng số, kỹ năng nhận diện thông tin giả và kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn cho thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên. Đây là giải pháp lâu dài nhằm xây dựng văn hóa ứng xử văn minh trên không gian mạng.

Vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm minh

Luật An ninh mạng năm 2025 cùng các quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, pháp luật hình sự và các quy định có liên quan tạo cơ sở pháp lý để xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trên không gian mạng.

Tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi, người vi phạm có thể bị buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm, xử phạt vi phạm hành chính, bồi thường thiệt hại hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Đối với những hành vi sử dụng AI để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản; phát tán mã độc; xâm nhập trái phép hệ thống thông tin; mua bán dữ liệu cá nhân; tuyên truyền chống phá Nhà nước hoặc các hành vi đặc biệt nghiêm trọng khác, cơ quan tiến hành tố tụng sẽ xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Việc xử lý nghiêm minh không chỉ nhằm trừng trị người vi phạm mà còn góp phần răn đe, phòng ngừa chung, xây dựng môi trường mạng kỷ cương, an toàn và lành mạnh.

Khuyến cáo của cơ quan Công an

Để phòng ngừa vi phạm pháp luật và bảo vệ bản thân trên không gian mạng, mỗi công dân cần thực hiện tốt một số nội dung sau:

* Chỉ tiếp nhận và chia sẻ thông tin từ các nguồn chính thống, có kiểm chứng.

* Không tin tưởng tuyệt đối vào các hình ảnh, video hoặc cuộc gọi có dấu hiệu giả mạo bằng AI; cần xác minh qua nhiều kênh trước khi thực hiện các giao dịch liên quan đến tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân.

* Tuyệt đối không chia sẻ mã OTP, mật khẩu, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc dữ liệu cá nhân cho người lạ.

* Không đăng tải, bình luận hoặc chia sẻ các nội dung có tính kích động, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác hoặc chưa được kiểm chứng.

* Khi phát hiện tài khoản giả mạo, dấu hiệu lừa đảo hoặc nội dung có dấu hiệu vi phạm pháp luật, cần lưu giữ thông tin, kịp thời phản ánh đến cơ quan Công an hoặc cơ quan chức năng để được hướng dẫn xử lý.

Không gian mạng là môi trường mở nhưng không phải là “vùng không có pháp luật”. Mỗi công dân cần nhận thức rõ rằng mọi hành vi trên môi trường mạng đều có thể để lại dấu vết và đều phải chịu sự điều chỉnh của pháp luật. Chủ động tuân thủ các quy định của Luật An ninh mạng năm 2025, nâng cao ý thức trách nhiệm khi sử dụng Internet và mạng xã hội chính là góp phần bảo vệ bản thân, bảo vệ cộng đồng, giữ vững an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội và xây dựng không gian số an toàn, văn minh, phục vụ sự phát triển bền vững của đất nước.

Đón đọc Kỳ 4: Trách nhiệm của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và người đứng đầu trong bảo vệ an ninh mạng – Từ quy định pháp luật đến trách nhiệm thực thi.

Tác giả bài viết: Hồng Sơn

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây