Chuyên đề: Những điểm mới của Luật An ninh mạng năm 2025
Kỳ 2: Quyền và nghĩa vụ của công dân trên không gian mạng – Hiểu đúng để bảo vệ mình và không vi phạm pháp luật
Trong thời đại số, mỗi người dân vừa là người sử dụng, vừa là chủ thể tạo ra thông tin trên không gian mạng. Luật An ninh mạng năm 2025 không chỉ tăng cường các cơ chế bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân mà còn quy định rõ nghĩa vụ, trách nhiệm của mỗi cá nhân khi tham gia môi trường mạng. Hiểu đúng quyền của mình, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định của pháp luật chính là cách tốt nhất để tự bảo vệ bản thân, gia đình và góp phần xây dựng không gian mạng an toàn, văn minh.
Quyền của công dân được bảo đảm tốt hơn
Sự phát triển mạnh mẽ của Internet, mạng xã hội và các nền tảng số đã mang lại nhiều tiện ích cho đời sống. Tuy nhiên, cùng với đó là tình trạng lộ lọt dữ liệu cá nhân, giả mạo tài khoản, lừa đảo trực tuyến, xâm phạm danh dự, nhân phẩm và quyền riêng tư ngày càng diễn biến phức tạp.
Luật An ninh mạng năm 2025 tiếp tục khẳng định Nhà nước có trách nhiệm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trên không gian mạng; bảo vệ dữ liệu, quyền riêng tư, danh dự, nhân phẩm và tài sản của công dân trước các hành vi xâm phạm bằng công nghệ số.
Đồng thời, Luật yêu cầu các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và đơn vị quản lý hệ thống thông tin phải áp dụng các biện pháp kỹ thuật, tổ chức và quản lý để bảo đảm an toàn dữ liệu, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm phạm an ninh mạng, góp phần tạo môi trường số an toàn, tin cậy cho người dân và doanh nghiệp.
Quyền luôn đi đôi với nghĩa vụ
Bên cạnh việc được pháp luật bảo vệ, mỗi công dân có trách nhiệm sử dụng không gian mạng đúng mục đích, đúng quy định của pháp luật.
Luật An ninh mạng năm 2025 yêu cầu mọi tổ chức, cá nhân không được lợi dụng Internet, mạng xã hội và các nền tảng số để xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác.
Điều đó đồng nghĩa với việc mỗi người sử dụng Internet phải chịu trách nhiệm đối với thông tin mình đăng tải, chia sẻ hoặc bình luận. Một hành động tưởng như đơn giản như chia sẻ một bài viết chưa được kiểm chứng, phát tán hình ảnh của người khác khi chưa được đồng ý, sử dụng lời lẽ xúc phạm danh dự, nhân phẩm hay tiếp tay lan truyền thông tin sai sự thật đều có thể gây hậu quả lớn và dẫn đến trách nhiệm pháp lý.
Trong môi trường số, quyền tự do ngôn luận luôn phải được thực hiện trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật. Mọi quyền đều gắn liền với trách nhiệm, và không ai được lợi dụng quyền tự do để xâm hại lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Chủ động bảo vệ dữ liệu cá nhân
Một trong những yêu cầu quan trọng đặt ra đối với công dân là nâng cao ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Thực tế cho thấy nhiều vụ lừa đảo xảy ra không phải do hệ thống bị tấn công mà xuất phát từ việc người sử dụng vô tình để lộ thông tin cá nhân, chia sẻ mã xác thực, mật khẩu hoặc truy cập các đường dẫn giả mạo.
Mỗi người dân cần chủ động:
* Không cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP, mật khẩu hoặc dữ liệu tài khoản cho người khác.
* Sử dụng xác thực đa yếu tố đối với các tài khoản quan trọng.
* Thường xuyên thay đổi mật khẩu và kiểm tra các thiết bị đăng nhập.
* Không cài đặt ứng dụng từ nguồn không rõ ràng.
* Kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ trên mạng xã hội.
Đây không chỉ là biện pháp bảo vệ chính mình mà còn góp phần ngăn chặn các hành vi phạm tội sử dụng công nghệ cao.
Trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và mỗi công dân
Luật An ninh mạng năm 2025 đặt ra yêu cầu mọi cán bộ, đảng viên phải gương mẫu trong chấp hành pháp luật, sử dụng mạng xã hội đúng chuẩn mực, không đăng tải hoặc chia sẻ thông tin trái pháp luật, không phát ngôn tùy tiện gây ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan, tổ chức và lợi ích của Nhà nước.
Đối với mỗi công dân, việc sử dụng Internet cần gắn với tinh thần trách nhiệm, ý thức thượng tôn pháp luật và văn hóa ứng xử trên không gian mạng. Mỗi lượt thích, bình luận, chia sẻ hoặc phát trực tiếp đều có thể tạo tác động xã hội và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu gây hậu quả.
Vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm
Luật An ninh mạng năm 2025 cùng các quy định pháp luật có liên quan tạo cơ sở để xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng không gian mạng xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân và lợi ích của Nhà nước.
Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, người thực hiện hành vi có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, buộc gỡ bỏ thông tin vi phạm, bồi thường thiệt hại hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
Đối với các hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giả mạo hình ảnh, giọng nói, video nhằm lừa đảo, vu khống hoặc chiếm đoạt tài sản; phát tán thông tin bịa đặt, mua bán dữ liệu cá nhân, tấn công hệ thống thông tin, phát tán mã độc…, cơ quan chức năng sẽ áp dụng các biện pháp xử lý nghiêm minh, bảo đảm tính răn đe và phòng ngừa chung.
Chung tay xây dựng không gian mạng an toàn, văn minh
Bảo vệ an ninh mạng không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chuyên trách mà cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị, các cơ quan, doanh nghiệp và toàn thể Nhân dân.
Mỗi công dân cần chủ động cập nhật kiến thức pháp luật, nâng cao kỹ năng số, cảnh giác trước các phương thức, thủ đoạn phạm tội mới; đồng thời tích cực phối hợp với cơ quan chức năng khi phát hiện thông tin giả, tài khoản giả mạo hoặc các hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
Mỗi hành động đúng pháp luật trên không gian mạng, từ việc bảo vệ tài khoản cá nhân, kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ đến ứng xử văn minh trên mạng xã hội, đều góp phần xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cộng đồng, giữ vững an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội trong kỷ nguyên số.
Đón đọc Kỳ 3: Những hành vi bị nghiêm cấm trên không gian mạng – Nhận diện để phòng tránh, không vô tình vi phạm pháp luật.
Quyền của công dân được bảo đảm tốt hơn
Sự phát triển mạnh mẽ của Internet, mạng xã hội và các nền tảng số đã mang lại nhiều tiện ích cho đời sống. Tuy nhiên, cùng với đó là tình trạng lộ lọt dữ liệu cá nhân, giả mạo tài khoản, lừa đảo trực tuyến, xâm phạm danh dự, nhân phẩm và quyền riêng tư ngày càng diễn biến phức tạp.
Luật An ninh mạng năm 2025 tiếp tục khẳng định Nhà nước có trách nhiệm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trên không gian mạng; bảo vệ dữ liệu, quyền riêng tư, danh dự, nhân phẩm và tài sản của công dân trước các hành vi xâm phạm bằng công nghệ số.
Đồng thời, Luật yêu cầu các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và đơn vị quản lý hệ thống thông tin phải áp dụng các biện pháp kỹ thuật, tổ chức và quản lý để bảo đảm an toàn dữ liệu, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm phạm an ninh mạng, góp phần tạo môi trường số an toàn, tin cậy cho người dân và doanh nghiệp.
Quyền luôn đi đôi với nghĩa vụ
Bên cạnh việc được pháp luật bảo vệ, mỗi công dân có trách nhiệm sử dụng không gian mạng đúng mục đích, đúng quy định của pháp luật.
Luật An ninh mạng năm 2025 yêu cầu mọi tổ chức, cá nhân không được lợi dụng Internet, mạng xã hội và các nền tảng số để xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác.
Điều đó đồng nghĩa với việc mỗi người sử dụng Internet phải chịu trách nhiệm đối với thông tin mình đăng tải, chia sẻ hoặc bình luận. Một hành động tưởng như đơn giản như chia sẻ một bài viết chưa được kiểm chứng, phát tán hình ảnh của người khác khi chưa được đồng ý, sử dụng lời lẽ xúc phạm danh dự, nhân phẩm hay tiếp tay lan truyền thông tin sai sự thật đều có thể gây hậu quả lớn và dẫn đến trách nhiệm pháp lý.
Trong môi trường số, quyền tự do ngôn luận luôn phải được thực hiện trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật. Mọi quyền đều gắn liền với trách nhiệm, và không ai được lợi dụng quyền tự do để xâm hại lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Chủ động bảo vệ dữ liệu cá nhân
Một trong những yêu cầu quan trọng đặt ra đối với công dân là nâng cao ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Thực tế cho thấy nhiều vụ lừa đảo xảy ra không phải do hệ thống bị tấn công mà xuất phát từ việc người sử dụng vô tình để lộ thông tin cá nhân, chia sẻ mã xác thực, mật khẩu hoặc truy cập các đường dẫn giả mạo.
Mỗi người dân cần chủ động:
* Không cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP, mật khẩu hoặc dữ liệu tài khoản cho người khác.
* Sử dụng xác thực đa yếu tố đối với các tài khoản quan trọng.
* Thường xuyên thay đổi mật khẩu và kiểm tra các thiết bị đăng nhập.
* Không cài đặt ứng dụng từ nguồn không rõ ràng.
* Kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ trên mạng xã hội.
Đây không chỉ là biện pháp bảo vệ chính mình mà còn góp phần ngăn chặn các hành vi phạm tội sử dụng công nghệ cao.
Trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và mỗi công dân
Luật An ninh mạng năm 2025 đặt ra yêu cầu mọi cán bộ, đảng viên phải gương mẫu trong chấp hành pháp luật, sử dụng mạng xã hội đúng chuẩn mực, không đăng tải hoặc chia sẻ thông tin trái pháp luật, không phát ngôn tùy tiện gây ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan, tổ chức và lợi ích của Nhà nước.
Đối với mỗi công dân, việc sử dụng Internet cần gắn với tinh thần trách nhiệm, ý thức thượng tôn pháp luật và văn hóa ứng xử trên không gian mạng. Mỗi lượt thích, bình luận, chia sẻ hoặc phát trực tiếp đều có thể tạo tác động xã hội và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu gây hậu quả.
Vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm
Luật An ninh mạng năm 2025 cùng các quy định pháp luật có liên quan tạo cơ sở để xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng không gian mạng xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân và lợi ích của Nhà nước.
Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, người thực hiện hành vi có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, buộc gỡ bỏ thông tin vi phạm, bồi thường thiệt hại hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
Đối với các hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giả mạo hình ảnh, giọng nói, video nhằm lừa đảo, vu khống hoặc chiếm đoạt tài sản; phát tán thông tin bịa đặt, mua bán dữ liệu cá nhân, tấn công hệ thống thông tin, phát tán mã độc…, cơ quan chức năng sẽ áp dụng các biện pháp xử lý nghiêm minh, bảo đảm tính răn đe và phòng ngừa chung.
Chung tay xây dựng không gian mạng an toàn, văn minh
Bảo vệ an ninh mạng không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chuyên trách mà cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị, các cơ quan, doanh nghiệp và toàn thể Nhân dân.
Mỗi công dân cần chủ động cập nhật kiến thức pháp luật, nâng cao kỹ năng số, cảnh giác trước các phương thức, thủ đoạn phạm tội mới; đồng thời tích cực phối hợp với cơ quan chức năng khi phát hiện thông tin giả, tài khoản giả mạo hoặc các hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
Mỗi hành động đúng pháp luật trên không gian mạng, từ việc bảo vệ tài khoản cá nhân, kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ đến ứng xử văn minh trên mạng xã hội, đều góp phần xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cộng đồng, giữ vững an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội trong kỷ nguyên số.
Đón đọc Kỳ 3: Những hành vi bị nghiêm cấm trên không gian mạng – Nhận diện để phòng tránh, không vô tình vi phạm pháp luật.
Tác giả bài viết: Hồng Sơn
Tags: Hồng Sơn
Ý kiến bạn đọc
BÀI ĐĂNG TRONG TUẦN ĐƯỢC NHIỀU NGƯỜI QUAN TÂM
-
Đại tá Dương Văn Long, Phó Giám đốc, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh thăm, chúc mừng Phòng Cảnh sát kinh tế nhân kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống (10/8/1956 – 10/8/2026)
-
Xây dựng Hoài Nhơn Bắc trở thành phường kiểu mẫu về xã hội chủ nghĩa
-
Cảnh báo lừa đảo trên không gian mạng cảnh báo thủ đoạn giả mạo cán bộ văn phòng đăng ký đất đai, hướng dẫn tích hợp VNeID, mã số thuế để lừa đảo chuyển tiền
-
Cảnh sát 113 tuần tra phát hiện nam thanh niên sử dụng điện thoại di động khi điều khiển xe và tàng trữ trái phép chất ma túy
-
Cảnh giác thủ đoạn giả danh cán bộ thuế để lừa đảo chiếm đoạt tài sản
-
Công an phường Pleiku hướng dẫn người dân đăng ký phục hồi điểm Giấy phép lái xe.
-
Công an phường An Phú: Quyết liệt đấu tranh, trấn áp các loại tội phạm, góp phần đảm bảo ANTT tại địa bàn