Những điểm đáng chú ý của Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) do Bộ Công an chủ trì soạn thảo trình Quốc hội khóa XVI tại kỳ họp không thường lệ (Tháng 8/2026)
Công an tỉnh Gia Laihttps://congan.gialai.gov.vn:/uploads/no-image.png
Chủ nhật - 26/07/2026 11:057730
Căn cứ Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2026 của Quốc hội khóa XVI, tại Kỳ họp không thường lệ (tháng 8/2026) dự kiến Bộ Công an chủ trì soạn thảo trình Quốc hội cho ý kiến đối với 2 dự án luật và 01 nghị quyết. Trong đó Hồ sơ dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), trong đó có một số điểm đáng chú ý sau:
1. Hồ sơ dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) cần thiết được ban hành dựa trên các cơ sở sau
Về cơ sở chính trị: Việc sửa đổi Bộ luật Hình sự dựa trên các nghị quyết, kết luận, chỉ thị quan trọng của Đảng, đặc biệt là các định hướng về cải cách tư pháp, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân, phát triển kinh tế nhà nước, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và giảm dần phạm vi áp dụng hình phạt tử hình…
Về cơ sở pháp lý: Việc sửa đổi dựa trên nền tảng Hiến pháp năm 2013; các văn bản luật về tư pháp hình sự như Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự và hệ thống pháp luật chuyên ngành có liên quan như Luật Phòng, chống tham nhũng, Luật Phòng, chống ma túy, Luật Phòng, chống mua bán người, Luật Quản lý thuế; Luật Dữ liệu, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, Luật Trí tuệ nhân tạo....
Về cơ sở thực tiễn: Qua gần 10 năm thi hành nhiều quy định của Bộ luật Hình sự hiện hành đã bộc lộ vướng mắc, bất cập; một số quy định chưa bao quát hết các hành vi nguy hiểm cho xã hội mới phát sinh; một số quy định chưa thật sự thống nhất, đồng bộ với pháp luật chuyên ngành, pháp luật tố tụng hình sự, pháp luật xử lý vi phạm hành chính và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên...
2. Mục đích và quan điểm ban hành
- Về mục đích ban hành dự án Bộ luật: Việc xây dựng Bộ luật nhằm tiếp tục thể chế hóa đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng về xây dựng, phát triển và bảo vệ đất nước trong tình hình mới; khắc phục các vướng mắc, bất cập trong thực tiễn thi hành, góp phần đắc lực bảo vệ chế độ, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, quyền và lợi ích hợp pháp của các cơ quan, tổ chức; thúc đẩy phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, thúc đẩy hợp tác quốc tế, bảo đảm cho mọi người được sống trong một môi trường xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn, lành mạnh.
- Về quan điểm xây dựng dự án Bộ luật: Việc xây dựng dự án Bộ luật đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng; việc nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung phải dựa trên quy định của Hiến pháp năm 2013 và hệ thống pháp luật có liên quan, căn cứ vào tình hình kinh tế - xã hội của đất nước, kế thừa các quy định còn phù hợp của Bộ luật hiện hành, tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế. 3.Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) gồm 03 phần, 25 chương, 417 điều. So với Bộ luật Hình sự hiện hành, dự thảo bỏ 06 điều luật, bổ sung 14 điều luật mới, sửa đổi 290 điều luật và giữ nguyên 113 điều luật. Gồm các nội dung cơ bản sau:
(1) Sửa đổi, bổ sung quy định liên quan đến tội phạm:
Một là, mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự đối với hành vi chuẩn bị phạm tội đối với 13 tội danh, tập trung vào các nhóm tội trật tự quản lý kinh tế; trật tự, an toàn công cộng... Việc mở rộng này nhằm xử lý sớm các hành vi tuy mới ở giai đoạn chuẩn bị nhưng đã bộc lộ rõ ý chí phạm tội, có tổ chức, có công cụ, phương tiện, mục tiêu cụ thể… nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, ngăn chặn hậu quả xảy ra.
Công an tỉnh tuần tra ban đêm trấn áp các loại tội phạm, bảo vệ bình yên, hạnh phúc cho Nhân dân
Hai là, mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại đối với 30 tội danh, tập trung vào các lĩnh vực thuế, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, đất đai, lao động, an toàn lao động,... Việc mở rộng này xuất phát từ thực tiễn nhiều hành vi vi phạm được thực hiện thông qua doanh nghiệp, công ty “vỏ bọc”, pháp nhân trung gian hoặc hệ sinh thái nhiều pháp nhân nhằm che giấu dòng tiền, phân tán trách nhiệm, hợp pháp hóa lợi ích bất chính…
Ba là, bổ sung quy định về nhóm tội phạm có tổ chức và bổ sung tội thành lập hoặc tham gia nhóm tội phạm có tổ chức, nhằm tạo cơ sở pháp lý để phòng ngừa, xử lý sớm tội phạm, đồng thời nội luật hóa Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia.
Bốn là, bổ sung 09 tội danh mới, tập trung vào các lĩnh vực: trật tự quản lý kinh tế, an ninh mạng, công nghệ cao, môi trường, an toàn công cộng, phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt…; đồng thời bổ sung vào cấu thành của các tội danh hiện hành một số hành vi khách quan mới, đặc biệt là các tội danh trong lĩnh vực công nghệ thông tin, mạng viễn thông, lĩnh vực kinh tế, thương mại, lĩnh vực sở hữu trí tuệ... nhằm khắc phục các khoảng trống trong pháp luật hình sự, tránh bỏ lọt tội phạm; đáp ứng các yêu cầu về hội nhập quốc tế, phục vụ công tác phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm trong tình hình mới.
Năm là, bỏ, gộp, tách một số tội danh để bảo đảm tinh gọn, thống nhất; bảo đảm phân hóa trách nhiệm hình sự, phản ánh đúng bản chất, vai trò và mức độ nguy hiểm của từng nhóm hành vi.
2)Sửa đổi, bổ sung các quy định về hình phạt.
Một là, thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình đối với 06 tội, chỉ giữ lại hình phạt tử hình tại 04 tội gồm: phản bội Tổ quốc; giết người; khủng bố; sản xuất trái phép chất ma túy. Việc thu hẹp này thể chế hóa chủ trương của Đảng, phù hợp xu hướng lập pháp tiến bộ, nâng cao vị thế của Việt Nam trong hợp tác tư pháp hình sự, dẫn độ, tương trợ tư pháp.
Công an tỉnh đấu tranh, băt giữ các đối tượng trong vụ đánh bạc trên địa bàn tỉnh
Hai là, bỏ hình phạt cấm huy động vốn đối với pháp nhân thương mại phạm tội, vì hình phạt này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng thanh toán, phục hồi, duy trì hoạt động, trả lương cho người lao động và thực hiện nghĩa vụ bồi thường của pháp nhân.
Ba là, cơ bản nâng gấp đôi mức phạt tiền và mức định lượng bằng tiền trong cấu thành định tội, định khung hình phạt tại các tội danh, phù hợp với biến động giá cả, tiền lương, thu nhập, GDP bình quân đầu người và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội.
Bốn là, mở rộng phạm vi áp dụng hình phạt cải tạo không giam giữ đối với 18 tội danh về xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng, xâm phạm hoạt động tư pháp… phù hợp định hướng giảm hình phạt tù, mở rộng hình phạt không giam giữ. Đồng thời, dự thảo quy định người bị kết án trong thời gian chấp hành hình phạt cải tạo không giam giữ mà vi phạm nghĩa vụ thì có thể bị chuyển phần hình phạt còn lại thành hình phạt tù, nhằm bảo đảm hiệu lực thi hành bản án và tính nghiêm minh của pháp luật.
Năm là, bổ sung tình tiết tăng nặng “người phạm tội bỏ trốn và có quyết định truy nã” và “phạm tội nhằm chống chính quyền nhân dân”; sửa đổi tình tiết giảm nhẹ theo hướng ghi nhận việc thành khẩn khai báo ngay từ giai đoạn giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra vụ án hình sự. Dự thảo cũng mở rộng phạm vi áp dụng tha tù trước thời hạn có điều kiện theo hướng bỏ điều kiện “phạm tội lần đầu”, “có nơi cư trú rõ ràng”.
Sáu là, bổ sung biện pháp tư pháp tịch thu, tiêu hủy dữ liệu số trái phép; buộc dừng hoạt động tên miền, địa chỉ IP, thu hồi khóa mật mã; khôi phục lại tình trạng ban đầu, đáp ứng yêu cầu xử lý tội phạm trên không gian mạng, tội phạm sử dụng công nghệ cao.
(3) Sửa đổi, bổ sung các quy định về loại trừ trách nhiệm hình sự, tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự và thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự.
Một là, mở rộng phạm vi loại trừ trách nhiệm hình sự trong nghiên cứu, thử nghiệm, áp dụng công nghệ mới, thử nghiệm có kiểm soát công nghệ, quy trình, giải pháp, sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới trong phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo; đồng thời mở rộng phạm vi loại trừ trách nhiệm hình sự trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, đấu tranh phòng, chống tội phạm của lực lượng vũ trang.
Hai là, bổ sung quy định về tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, cho thời gian khắc phục hậu quả đối với các hành vi vi phạm gắn với điều kiện cụ thể. Trên cơ sở đó, dự thảo bổ sung căn cứ miễn trách nhiệm hình sự đối với trường hợp được tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, đã khắc phục xong hậu quả và mang lại hiệu quả kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh. Dự thảo cũng quy định trong giai đoạn giải quyết tin báo, tố giác tội phạm, nếu có căn cứ miễn trách nhiệm hình sự thì có thể miễn trách nhiệm hình sự, nhằm hạn chế phát sinh thủ tục tố tụng không cần thiết, bảo đảm chính sách nhân đạo, nhân văn.
(4)Sửa đổi các quy định của Bộ luật để bảo đảm đồng bộ, thống nhất, khả thi và kỹ thuật lập pháp
Dự thảo bổ sung 01 điều về giải thích từ ngữ để bảo đảm thống nhất trong nhận thức và áp dụng pháp luật; đồng thời, chỉnh lý thuật ngữ, dẫn chiếu để thống nhất với pháp luật chuyên ngành; bỏ một số quy định thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Thi hành án hình sự; điều chỉnh lại bố cục của một số tội danh để bảo đảm thống nhất, phù hợp về kỹ thuật lập pháp.
Có thể khẳng định, việc sửa đổi Bộ luật Hình sự là yêu cầu khách quan, cấp thiết, nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng về xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên số và hội nhập quốc tế. Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ khắc phục những bất cập phát sinh sau gần 10 năm thi hành mà còn hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền con người, quyền công dân, nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật. Sau khi được Quốc hội thông qua, Bộ luật sẽ tạo nền tảng pháp lý quan trọng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, giữ vững an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đồng thời tạo môi trường pháp lý ổn định, minh bạch, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững trong giai đoạn mới.
Đại tá Dương Văn Long, Phó Giám đốc, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh thăm, chúc mừng Phòng Cảnh sát kinh tế nhân kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống (10/8/1956 – 10/8/2026)
Xây dựng Hoài Nhơn Bắc trở thành phường kiểu mẫu về xã hội chủ nghĩa
Cảnh báo lừa đảo trên không gian mạng cảnh báo thủ đoạn giả mạo cán bộ văn phòng đăng ký đất đai, hướng dẫn tích hợp VNeID, mã số thuế để lừa đảo chuyển tiền
Cảnh sát 113 tuần tra phát hiện nam thanh niên sử dụng điện thoại di động khi điều khiển xe và tàng trữ trái phép chất ma túy
Cảnh giác thủ đoạn giả danh cán bộ thuế để lừa đảo chiếm đoạt tài sản
Công an phường An Phú: Quyết liệt đấu tranh, trấn áp các loại tội phạm, góp phần đảm bảo ANTT tại địa bàn
Công an phường Pleiku hướng dẫn người dân đăng ký phục hồi điểm Giấy phép lái xe.