Những điểm mới nổi bật của Nghị định số 282/2025/NĐ-CP thay thế Nghị định số 144/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội
Công an tỉnh Gia Laihttps://congan.gialai.gov.vn:/uploads/no-image.png
Thứ năm - 19/03/2026 09:003830
Nghị định 282/2025/NĐ-CP (Nghị định 282) được ban hành để thay thế Nghị định số 144/2021/NĐ-CP (Nghị định 144), có hiệu lực thi hành từ ngày 15/12/2025 (theo khoản 1 Điều 69). Nghị định được ban hành nhằm cập nhật, đồng bộ với các đạo luật mới như Luật Căn cước 2023, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022, Luật Quản lý, sử dụng vũ khí. Dưới đây là sáu điểm mới nổi bật nhất mà cán bộ Công an cấp xã cần nắm vững để áp dụng đúng quy định.
Nghị định 282/2025/NĐ-CP thay thế Nghị định 144/2021/NĐ-CP, chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 15/12/2025
1.Thu hẹp phạm vi điều chỉnh – không còn xử phạt vi phạm về PCCC
Nghị định 144 trước đây quy định xử phạt trên bốn lĩnh vực gồm: An ninh, trật tự, an toàn xã hội; tệ nạn xã hội; PCCC và CNCH và phòng, chống bạo lực gia đình. Nghị định 282 đã thu hẹp còn ba lĩnh vực: An ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội và phòng, chống bạo lực gia đình. 2.Bổ sung quy định về cách xác định số lợi bất hợp pháp
Đây là nội dung hoàn toàn mới mà Nghị định 144 chưa có quy định cụ thể. Nghị định 282 dành riêng một điều luật (Điều 4) để xác định số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm hành chính.
Theo đó, việc tính toán số lợi bất hợp pháp được xác định dựa trên: giá trị bằng tiền, bằng giấy tờ có giá, hoặc bằng vật, tài sản khác – căn cứ vào giá trị chuyển nhượng, tiêu thụ, hoặc giá trị trên sổ sách. Quy định này giúp cơ quan chức năng có căn cứ rõ ràng hơn khi áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả “Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp”. 3. Tăng mức phạt tiền đối với vi phạm về trật tự công cộng
Hầu hết các mức phạt tiền đối với hành vi vi phạm trật tự công cộng đều được nâng lên so với Nghị định 144. Bảng dưới đây thể hiện cụ thể sự thay đổi (căn cứ Điều 7 NĐ 144 và Điều 8 NĐ 282):
Mức phạt đối với hành vi thả rông vật nuôi hoặc dùng rượu bia gây mất trật tự công cộng được điều chỉnh tăng mạnh tại Nghị định 282
4. Cập nhật thuật ngữ theo Luật Căn cước 2023
Phù hợp với quá trình chuyển đổi giấy tờ tùy thân, Nghị định 282 đã cập nhật thuật ngữ đối với các giấy tờ căn cước. Nếu Nghị định 144 chỉ đề cập tới “Giấy chứng minh nhân dân, Chứng minh nhân dân hoặc thẻ Căn cước công dân”, thì Điều 11 Nghị định 282 đã mở rộng thành: “Thẻ căn cước công dân, thẻ căn cước, căn cước điện tử hoặc giấy chứng nhận căn cước”.
Sự thay đổi này nhằm bao quát đầy đủ các hình thức giấy tờ căn cước hiện hành theo Luật Căn cước 2023. 5. Mở rộng đối tượng bị xử phạt về bạo lực gia đình
Điểm tiến bộ của Nghị định 282: Mở rộng chế tài bạo lực gia đình đối với cả những người đã ly hôn hoặc chung sống như vợ chồng
Căn cứ Điều 7 Nghị định 282, quy định xử phạt về bạo lực gia đình được mở rộng sang cả những đối tượng không còn hoặc chưa có quan hệ hôn nhân chính thức. Cụ thể, quy định xử phạt về bạo lực gia đình áp dụng với:
- Người đã ly hôn;
- Người chung sống như vợ chồng;
- Người là cha, mẹ, con riêng, anh, chị, em của người đã ly hôn hoặc chung sống như vợ chồng;
- Người đã từng có quan hệ cha mẹ nuôi và con nuôi.
Đây là sự mở rộng tiến bộ so với Nghị định 144, nhằm bảo vệ triệt để các nạn nhân, bám sát Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022. 6. Tách riêng quy định xử phạt về vũ khí/vật liệu nổ và pháo
Nghị định 144 gộp chung vi phạm về vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo vào một điều luật. Nghị định 282 tách nội dung này thành hai điều luật độc lập:
- Điều 12: Vi phạm về vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ: Quy định chuyên biệt về vi phạm quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ và công cụ hỗ trợ.
- Điều 13: Vi phạm về quản lý, sử dụng pháo: Quy định chuyên biệt về vi phạm quản lý, sử dụng pháo.
Việc tách bạch này nhằm tăng cường quản lý chuyên sâu và rõ ràng hơn đối với từng loại phương tiện.