Một số vấn đề cần nắm vững khi tiến hành thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra, giám sát của Đảng.
Theo Quy định số 296-QĐ/TW ngày 30/5/2025 của Ban Chấp hành Trung ương về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng: “Khi thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát chuyên đề, cấp ủy, ban thường vụ cấp ủy phải thẩm tra, xác minh, phân tích, đánh giá, nhận xét về ưu điểm, khuyết điểm và nguyên nhân”.
Thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra, giám sát của Đảng là việc chủ thể kiểm tra, giám sát tiến hành các hoạt động tiếp xúc, trao đổi với đối tượng, các tổ chức, cá nhân liên quan đến vụ việc để gợi mở, tìm kiếm, thu thập tài liệu, chứng cứ, so sánh, xem xét, đánh giá tìm ra sự thật, bản chất của sự việc nhằm chứng minh đối tượng được kiểm tra, giám sát có hay không có khuyết điểm hoặc vi phạm, giúp cho việc xem xét, kết luận, quyết định xử lý bảo đảm công minh, chính xác và kịp thời. Thẩm tra, xác minh là hai khái niệm không đồng nhất nhưng thường đi kèm nhau, quan hệ biện chứng với nhau, liên kết với nhau, hoặc thẩm tra trước, xác minh sau hoặc hai hoạt động đan xen, bổ trợ cho nhau.
Hoạt động của cán bộ, đảng viên không chỉ giới hạn trong phạm vi nội bộ Đảng, mà liên quan và có mối liên hệ với nhiều ngành, nhiều lĩnh vực trong đời sống xã hội; các vi phạm đang có xu hướng ngày càng gia tăng với nội dung và tính chất phức tạp, thủ đoạn tinh vi, phạm vi rộng; tính tự giác, trung thực, tinh thần tự phê bình và phê bình của một bộ phận cán bộ, đảng viên giảm sút làm cho công tác kiểm tra gặp nhiều khó khăn. Do vậy, việc thẩm tra, xác minh để làm rõ đúng, sai, có vi phạm hay không có vi phạm trong các hoạt động của cán bộ, đảng viên không thể chỉ dựa trên tự phê bình và phê bình trong nội bộ Đảng mà đòi hỏi vận dụng sáng tạo phương pháp, cách thức thẩm tra, xác minh trên cơ sở nguyên tắc và phương pháp công tác Đảng.
Yêu cầu cơ bản của thẩm tra, xác minh là tìm ra bản chất, làm rõ sự thật bằng chứng cứ và kiểm chứng trên cơ sở khoa học, khách quan. Kết quả thẩm tra, xác minh là căn cứ để các tổ chức đảng có thẩm quyền kết luận và ra quyết định đối với các nội dung, đối tượng được kiểm tra, giám sát. Độ chuẩn xác và hiệu quả của các kết luận, các quyết định xử lý của tổ chức đảng có thẩm quyền chủ yếu tuỳ thuộc vào kết quả và độ chuẩn xác của các chứng cứ thu thập được qua hoạt động thẩm tra, xác minh.
Thẩm tra, xác minh nhằm làm rõ đúng, sai, vi phạm hay không vi phạm của đối tượng được kiểm tra nên có tác dụng minh oan cho những đảng viên, tổ chức đảng bị oan sai, xử lý những tổ chức đảng và đảng viên vi phạm nhằm giáo dục đảng viên đồng thời cảnh báo, ngăn ngừa tiêu cực, tham nhũng trong Đảng. Thẩm tra, xác minh tốt không những thể hiện trách nhiệm, chất lượng, hiệu quả của hoạt động kiểm tra mà còn góp phần thúc đẩy tính tự giác của đảng viên, khuyến khích quần chúng nâng cao trách nhiệm tham gia xây dựng Đảng, giữ vững uy tín của Đảng và nâng cao sức chiến đấu của các tổ chức đảng. Hoạt động kiểm tra nói chung, hoạt động thẩm tra, xác minh nói riêng đều nhằm góp phần làm cho nội bộ Đảng trong sạch, vững mạnh.
Với vai trò, ý nghĩa quan trọng của hoạt động thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, cán bộ kiểm tra Đảng khi thực hiện nhiệm vụ cần nắm vững một số nội dung sau:
Thứ nhất, cần chú trọng công tác thu thập và xử lý thông tin, bằng chứng. Đối với công tác thẩm tra, xác minh của Đảng thì thông tin, bằng chứng là những tài liệu có ích về đối tượng kiểm tra, giám sát cần được thu thập, phân tích, thẩm định, đánh giá, xử lý để làm rõ bản chất của sự việc, của đối tượng; thông qua những thông tin đó, có thể có căn cứ để kết luận đúng sai, tốt xấu, có vi phạm hay không vi phạm, trong trường hợp cụ thể giúp lượng hoá tính chất, mức độ đúng sai phạm để lựa chọn và đề xuất giải pháp giải quyết, hình thức xử lý phù hợp.
Thứ hai, phải tìm hiểu tâm lý, đặc điểm riêng của từng đối tượng cần thẩm tra, xác minh để có phương pháp tiếp cận thích hợp. Phương hướng chung để tiếp cận đối tượng là kết hợp vận dụng đường lối, chính sách, quan điểm, nguyên tắc của Đảng, pháp luật của Nhà nước với tâm lý học để động viên, thuyết phục đối tượng bảo đảm cho mỗi kết luận kiểm tra, nhận xét, đánh giá giám sát được tổ chức đảng và mọi đảng viên thừa nhận khách quan, có lý, có tình.
Thứ ba, cần chuẩn bị kỹ các phương án và các câu hỏi đặt ra với đối tượng. Câu hỏi phải rõ ràng, cụ thể, ngắn gọn, dễ hiểu, có cơ sở và có liên quan đến vấn đề cần xác minh; câu hỏi phải theo trình tự hợp lý và bảo đảm sự liên hệ giữa câu hỏi trước với câu hỏi sau và phù hợp với năng lực, trình độ của đối tượng. Trong câu hỏi tránh bao hàm câu trả lời, tránh lộ ý định, tránh làm đối tượng lo ngại hoặc đối tượng khó hiểu, hiểu khác hoặc cho là bị xúc phạm. Trong quá trình làm việc có thể xuất hiện những tình huống, tình tiết mới phải đặt thêm câu hỏi để làm rõ, nhưng không được gây căng thẳng cho đối tượng.
Thứ tư, phải xây dựng bản lĩnh vững vàng, trung thực, khách quan, tôn trọng sự thật, nắm vững và thực hiện đúng nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng, phương pháp công tác đảng, nắm những kiến thức cơ bản về pháp luật, tâm lý học, khoa học điều tra (nếu cần), tránh định kiến cá nhân và các tư tưởng né tránh hoặc hữu khuynh áp đặt.
Tóm lại, hoạt động thẩm tra, xác minh là khâu trọng yếu trong công tác kiểm tra, giám sát của Đảng nhưng hoàn toàn không phải là một khâu khép kín riêng biệt mà gắn kết với nhiều khâu khác, xuyên suốt từ lúc bắt đầu đến khi kết thúc cuộc kiểm tra, giám sát. Muốn hoạt động thẩm tra, xác minh đạt kết quả tốt đòi hỏi cán bộ kiểm tra phải có tinh thần trách nhiệm cao, có bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thực, khách quan, tôn trọng sự thật; có nghiệp vụ chuyên sâu, có kiến thức nhiều mặt, nắm chắc phương pháp công tác Đảng; có tác phong làm việc tỉ mỉ, cụ thể, thận trọng, có phương pháp công tác khoa học. Với yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra và tình hình thực tế hiện nay, người cán bộ kiểm tra Đảng phải thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng, không bị tác động bởi các cám dỗ về lợi ích vật chất và tinh thần, có bản lĩnh trong đấu tranh với các hành vi vi phạm; không ngừng học tập để nâng cao trình độ, kiến thức mọi mặt của xã hội, trình độ chính trị, nghiệp vụ kiểm tra, nhạy bén với thực tiễn cuộc sống để tổ chức thực hiện, xử lý các tình huống trong khi tiến hành hoạt động thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra, giám sát của Đảng.
Hoạt động của cán bộ, đảng viên không chỉ giới hạn trong phạm vi nội bộ Đảng, mà liên quan và có mối liên hệ với nhiều ngành, nhiều lĩnh vực trong đời sống xã hội; các vi phạm đang có xu hướng ngày càng gia tăng với nội dung và tính chất phức tạp, thủ đoạn tinh vi, phạm vi rộng; tính tự giác, trung thực, tinh thần tự phê bình và phê bình của một bộ phận cán bộ, đảng viên giảm sút làm cho công tác kiểm tra gặp nhiều khó khăn. Do vậy, việc thẩm tra, xác minh để làm rõ đúng, sai, có vi phạm hay không có vi phạm trong các hoạt động của cán bộ, đảng viên không thể chỉ dựa trên tự phê bình và phê bình trong nội bộ Đảng mà đòi hỏi vận dụng sáng tạo phương pháp, cách thức thẩm tra, xác minh trên cơ sở nguyên tắc và phương pháp công tác Đảng.
Yêu cầu cơ bản của thẩm tra, xác minh là tìm ra bản chất, làm rõ sự thật bằng chứng cứ và kiểm chứng trên cơ sở khoa học, khách quan. Kết quả thẩm tra, xác minh là căn cứ để các tổ chức đảng có thẩm quyền kết luận và ra quyết định đối với các nội dung, đối tượng được kiểm tra, giám sát. Độ chuẩn xác và hiệu quả của các kết luận, các quyết định xử lý của tổ chức đảng có thẩm quyền chủ yếu tuỳ thuộc vào kết quả và độ chuẩn xác của các chứng cứ thu thập được qua hoạt động thẩm tra, xác minh.
Thẩm tra, xác minh nhằm làm rõ đúng, sai, vi phạm hay không vi phạm của đối tượng được kiểm tra nên có tác dụng minh oan cho những đảng viên, tổ chức đảng bị oan sai, xử lý những tổ chức đảng và đảng viên vi phạm nhằm giáo dục đảng viên đồng thời cảnh báo, ngăn ngừa tiêu cực, tham nhũng trong Đảng. Thẩm tra, xác minh tốt không những thể hiện trách nhiệm, chất lượng, hiệu quả của hoạt động kiểm tra mà còn góp phần thúc đẩy tính tự giác của đảng viên, khuyến khích quần chúng nâng cao trách nhiệm tham gia xây dựng Đảng, giữ vững uy tín của Đảng và nâng cao sức chiến đấu của các tổ chức đảng. Hoạt động kiểm tra nói chung, hoạt động thẩm tra, xác minh nói riêng đều nhằm góp phần làm cho nội bộ Đảng trong sạch, vững mạnh.
Với vai trò, ý nghĩa quan trọng của hoạt động thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, cán bộ kiểm tra Đảng khi thực hiện nhiệm vụ cần nắm vững một số nội dung sau:
Thứ nhất, cần chú trọng công tác thu thập và xử lý thông tin, bằng chứng. Đối với công tác thẩm tra, xác minh của Đảng thì thông tin, bằng chứng là những tài liệu có ích về đối tượng kiểm tra, giám sát cần được thu thập, phân tích, thẩm định, đánh giá, xử lý để làm rõ bản chất của sự việc, của đối tượng; thông qua những thông tin đó, có thể có căn cứ để kết luận đúng sai, tốt xấu, có vi phạm hay không vi phạm, trong trường hợp cụ thể giúp lượng hoá tính chất, mức độ đúng sai phạm để lựa chọn và đề xuất giải pháp giải quyết, hình thức xử lý phù hợp.
Thứ hai, phải tìm hiểu tâm lý, đặc điểm riêng của từng đối tượng cần thẩm tra, xác minh để có phương pháp tiếp cận thích hợp. Phương hướng chung để tiếp cận đối tượng là kết hợp vận dụng đường lối, chính sách, quan điểm, nguyên tắc của Đảng, pháp luật của Nhà nước với tâm lý học để động viên, thuyết phục đối tượng bảo đảm cho mỗi kết luận kiểm tra, nhận xét, đánh giá giám sát được tổ chức đảng và mọi đảng viên thừa nhận khách quan, có lý, có tình.
Thứ ba, cần chuẩn bị kỹ các phương án và các câu hỏi đặt ra với đối tượng. Câu hỏi phải rõ ràng, cụ thể, ngắn gọn, dễ hiểu, có cơ sở và có liên quan đến vấn đề cần xác minh; câu hỏi phải theo trình tự hợp lý và bảo đảm sự liên hệ giữa câu hỏi trước với câu hỏi sau và phù hợp với năng lực, trình độ của đối tượng. Trong câu hỏi tránh bao hàm câu trả lời, tránh lộ ý định, tránh làm đối tượng lo ngại hoặc đối tượng khó hiểu, hiểu khác hoặc cho là bị xúc phạm. Trong quá trình làm việc có thể xuất hiện những tình huống, tình tiết mới phải đặt thêm câu hỏi để làm rõ, nhưng không được gây căng thẳng cho đối tượng.
Thứ tư, phải xây dựng bản lĩnh vững vàng, trung thực, khách quan, tôn trọng sự thật, nắm vững và thực hiện đúng nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng, phương pháp công tác đảng, nắm những kiến thức cơ bản về pháp luật, tâm lý học, khoa học điều tra (nếu cần), tránh định kiến cá nhân và các tư tưởng né tránh hoặc hữu khuynh áp đặt.
Tóm lại, hoạt động thẩm tra, xác minh là khâu trọng yếu trong công tác kiểm tra, giám sát của Đảng nhưng hoàn toàn không phải là một khâu khép kín riêng biệt mà gắn kết với nhiều khâu khác, xuyên suốt từ lúc bắt đầu đến khi kết thúc cuộc kiểm tra, giám sát. Muốn hoạt động thẩm tra, xác minh đạt kết quả tốt đòi hỏi cán bộ kiểm tra phải có tinh thần trách nhiệm cao, có bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thực, khách quan, tôn trọng sự thật; có nghiệp vụ chuyên sâu, có kiến thức nhiều mặt, nắm chắc phương pháp công tác Đảng; có tác phong làm việc tỉ mỉ, cụ thể, thận trọng, có phương pháp công tác khoa học. Với yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra và tình hình thực tế hiện nay, người cán bộ kiểm tra Đảng phải thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng, không bị tác động bởi các cám dỗ về lợi ích vật chất và tinh thần, có bản lĩnh trong đấu tranh với các hành vi vi phạm; không ngừng học tập để nâng cao trình độ, kiến thức mọi mặt của xã hội, trình độ chính trị, nghiệp vụ kiểm tra, nhạy bén với thực tiễn cuộc sống để tổ chức thực hiện, xử lý các tình huống trong khi tiến hành hoạt động thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra, giám sát của Đảng.
Tác giả bài viết: Hạnh Nguyễn
Ý kiến bạn đọc
BÀI ĐĂNG TRONG TUẦN ĐƯỢC NHIỀU NGƯỜI QUAN TÂM
-
Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo nhắm vào gia đình chiến sĩ mới nhập ngũ
-
Cảnh giác với các vụ trộm cắp tài sản trong mùa tưới cây cà phê
-
Công an xã Krong cảnh báo “Công dân thận trọng với chiêu trò lừa đảo qua cuộc gọi nháy máy”
-
Bắt 02 đối tượng trộm cắp tài sản đã có nhiều tiền án
-
Công an xã Tuy Phước phối hợp phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy phát hiện, bắt các đối tượng liên quan đến ma túy
-
Những trăn trở của người đứng đầu Trại tạm giam số 1
-
Công an xã Tuy Phước Đông quyết tâm bảo đảm tuyệt đối an ninh, trật tự cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp