Thông tư liên tịch số 01/2026/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC: Những quy định quan trọng về giải quyết khiếu nại, tố cáo trong Trường Giáo dưỡng
Thông tư liên tịch số 01/2026/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC quy định về giải quyết khiếu nại, tố cáo trong thi hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng chính thức có hiệu lực từ ngày 23/4/2026. Văn bản này đặt ra nhiều quy định đặc thù, bảo đảm quyền lợi của người chưa thành niên và tăng cường cơ chế giám sát của Viện kiểm sát. Dưới đây là những điểm quan trọng mà người dân và cán bộ cần nắm rõ.
Đây là điểm cần lưu ý nhất khi tiếp cận văn bản này: Thông tư liên tịch số 01/2026 không áp dụng đối với các khiếu nại, tố cáo trong việc thi hành biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính.
Thông tư chỉ điều chỉnh các trường hợp áp dụng theo Luật Tư pháp người chưa thành niên. Sự phân biệt này có ý nghĩa pháp lý quan trọng, tránh nhầm lẫn trong quá trình áp dụng.
2. Quy định về khiếu nại
Chủ thể có quyền khiếu nại: Học sinh trường giáo dưỡng hoặc người đại diện hợp pháp của học sinh.
Các quyết định, hành vi có thể bị khiếu nại (Điều 6): Một số quyết định và hành vi của người có thẩm quyền trong hoạt động thi hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng có thể bị khiếu nại gồm:
- Quyết định đưa người chưa thành niên vào trường giáo dưỡng.
- Quyết định hoãn, tạm đình chỉ hoặc hủy quyết định hoãn, tạm đình chỉ thi hành.
- Văn bản trả lời không chấp nhận chấm dứt trước thời hạn việc chấp hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng (Điểm đ Khoản 1 Điều 6).
- Quyết định khen thưởng hoặc xử lý vi phạm đối với học sinh trường giáo dưỡng (Điểm h Khoản 1 Điều 6).
- Quyết định đình chỉ thi hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng (Điểm e Khoản 1 Điều 6).
- Hành vi của người có thẩm quyền được thực hiện trong hoạt động thi hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng mà người khiếu nại cho là trái pháp luật, xâm phạm trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Quy định này giúp người dân và học sinh có quyền giám sát trực tiếp thái độ, hành vi của cán bộ quản lý.
- Quyết định truy tìm người chấp hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng, học sinh trường giáo dưỡng
- Các quyết định khác được ban hành theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên
Quyền và nghĩa vụ của người khiếu nại (Điều 8): Người khiếu nại có quyền rút khiếu nại trong bất kỳ thời gian nào của quá trình giải quyết (Khoản 1 Điều 8). Bên cạnh đó, người khiếu nại cũng có nghĩa vụ phải trình bày trung thực sự việc, cung cấp thông tin, tài liệu liên quan và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung trình bày, cung cấp đó (Khoản 2 Điều 8). Quy định về nghĩa vụ này nhằm ngăn ngừa tình trạng lạm dụng quyền khiếu nại, tố cáo sai sự thật, gây rối hoặc ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của cơ quan, đơn vị.
Thời hiệu khiếu nại:
- Khiếu nại lần đầu: 30 ngày kể từ ngày nhận hoặc biết được quyết định, hành vi mà người khiếu nại cho rằng có vi phạm pháp luật.
- Khiếu nại lần hai: 15 ngày kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu.
- Lưu ý (Khoản 2 Điều 4): Trường hợp vì lý do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan mà người khiếu nại không thực hiện được quyền khiếu nại đúng hạn thì thời gian đó không tính vào thời hiệu khiếu nại.
Thời hạn giải quyết khiếu nại:
- Lần đầu: Không quá 15 ngày kể từ ngày thụ lý (có thể kéo dài nhưng không quá 30 ngày nếu vụ việc phức tạp).
- Lần hai: Không quá 30 ngày kể từ ngày thụ lý (trường hợp phức tạp có thể kéo dài thêm nhưng không quá 30 ngày).
Các trường hợp từ chối thụ lý (Điều 5): Cơ quan có thẩm quyền sẽ không thụ lý khi thuộc một trong các trường hợp sau:
- Khiếu nại không liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích của người khiếu nại.
- Người khiếu nại là cá nhân không có năng lực hành vi dân sự đầy đủ mà không có người đại diện (Khoản 2 Điều 5).
- Người đại diện không có giấy tờ chứng minh tư cách đại diện.
- Đã hết thời hiệu khiếu nại.
- Việc khiếu nại đã có quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực thi hành.
Thẩm quyền giải quyết khiếu nại — Gửi đơn đến đâu? (Điều 7): Đây là thông tin thiết thực nhất mà người dân cần nắm khi thực hiện quyền khiếu nại:
- Khiếu nại lần đầu: Gửi đến chính người hoặc cơ quan đã ra quyết định/có hành vi bị khiếu nại. Cụ thể: Hiệu trưởng Trường giáo dưỡng (đối với hành vi, quyết định của cán bộ trong trường); Thủ trưởng Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh (đối với quyết định thi hành của cơ quan này); hoặc Chánh án Tòa án nhân dân đã ra quyết định (đối với các quyết định của Tòa án).
- Khiếu nại lần hai (nếu không đồng ý với kết quả lần đầu): Gửi đến cấp trên trực tiếp của người đã giải quyết lần đầu. Ví dụ: Giám đốc Công an cấp tỉnh (nếu lần đầu do Hiệu trưởng hoặc Thủ trưởng Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh giải quyết); Thủ trưởng Cơ quan quản lý thi hành án hình sự Bộ Công an (nếu lần đầu do Giám đốc Công an cấp tỉnh giải quyết); hoặc Chánh án Tòa án nhân dân cấp trên (đối với quyết định của Tòa án cấp dưới). Đối với tố cáo (Điều 20), người dân cũng gửi đến thủ trưởng của cơ quan quản lý trực tiếp người bị tố cáo theo phân cấp tương tự.
Chủ thể có quyền tố cáo: Không chỉ học sinh trường giáo dưỡng, mà mọi công dân đều có quyền tố cáo các hành vi vi phạm pháp luật trong quá trình thi hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng.
Thời hạn giải quyết tố cáo: Không quá 30 ngày kể từ ngày thụ lý tố cáo. Trường hợp phức tạp có thể gia hạn 01 lần (thêm tối đa 30 ngày); đặc biệt phức tạp có thể gia hạn 02 lần (mỗi lần thêm tối đa 30 ngày). Nếu tố cáo có dấu hiệu tội phạm, vụ việc sẽ được giải quyết theo Bộ luật Tố tụng hình sự.
Xử lý đơn nặc danh (Điều 22): Thông thường, đơn tố cáo không rõ họ tên, địa chỉ hoặc mạo danh sẽ không được xem xét. Tuy nhiên, nếu đơn nặc danh cung cấp tài liệu, chứng cứ cụ thể về hành vi vi phạm và người bị tố cáo, cơ quan có thẩm quyền vẫn phải tiến hành thanh tra, kiểm tra để phục vụ công tác quản lý.
Trường hợp không xem xét, giải quyết tố cáo (Khoản 3 Điều 22): Đơn tố cáo về vụ việc đã được cơ quan, người có thẩm quyền giải quyết mà người tố cáo không đưa ra được chứng cứ mới sẽ không được xem xét, giải quyết.
Bảo mật và bảo vệ người tố cáo: Cơ quan giải quyết có trách nhiệm giữ bí mật tuyệt đối họ tên, địa chỉ, bút tích của người tố cáo, đồng thời phải có biện pháp bảo vệ kịp thời khi người tố cáo bị đe dọa, trả thù, trù dập.
4. Quyền kiểm sát của Viện kiểm sát
Viện kiểm sát các cấp có trách nhiệm kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của Tòa án, cơ quan thi hành án và trường giáo dưỡng.
Cơ chế thông báo cho Viện kiểm sát (Khoản 2 Điều 17 và Khoản 2 Điều 24): Cơ quan thụ lý khiếu nại, tố cáo (Công an, Tòa án, Trường giáo dưỡng...) có trách nhiệm gửi văn bản thông báo thụ lý hoặc quyết định giải quyết cho Viện kiểm sát cùng cấp để thực hiện việc kiểm sát. Đặc biệt, thời hạn thực hiện nghĩa vụ này là trong vòng 03 ngày làm việc kể từ ngày thụ lý hoặc ban hành quyết định giải quyết khiếu nại, tố cáo — đây là mốc thời gian mang tính ràng buộc pháp lý, bảo đảm Viện kiểm sát có thể thực hiện chức năng kiểm sát kịp thời.
Trong quá trình kiểm sát, Viện kiểm sát có quyền:
- Yêu cầu cung cấp hồ sơ, tài liệu liên quan.
- Yêu cầu ra văn bản giải quyết nếu đã hết thời hạn mà chưa được giải quyết.
- Trực tiếp kiểm tra việc giải quyết nếu phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
Thông tư liên tịch số 01/2026/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 23/4/2026
Công an xã Ayun thông tin đến người dân các quy định nêu trên để chủ động nắm bắt quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật. Mọi vướng mắc cần được tư vấn, hỗ trợ, người dân có thể liên hệ trực tiếp với Công an xã Ayun để được giải đáp kịp thời.
Tác giả bài viết: Bá An – CAX Ayun
Ý kiến bạn đọc
BÀI ĐĂNG TRONG TUẦN ĐƯỢC NHIỀU NGƯỜI QUAN TÂM
-
Công an phường Quy Nhơn Bắc: Thực hiện cao điểm làm CCCD, cài đặt, kích hoạt tài khoản định danh điện tử cho công dân trên địa bàn
-
Giám đốc Công an tỉnh Gia Lai thăm, động viên các đơn vị thực hiện nhiệm vụ đảm bảo an ninh chính trị trên địa bàn tỉnh
-
Lực lượng An ninh nội địa Công an tỉnh Gia Lai tự hào 80 năm chiến đấu và trưởng thành
-
Tăng cường cảnh giác, bảo vệ tài sản trong cao điểm mùa khô
-
Gia Lai: Xác minh, xử lý tài xế vượt ẩu trên đường Hồ Chí Minh
-
Tăng cường phối hợp bảo đảm an ninh, trật tự Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 trên địa bàn tỉnh Gia Lai
-
Gia Lai: Phát hiện tài xế dương tính ma túy khi điều khiển xe tải VAN trên đường Hồ Chí Minh