XD phong cách Bản lĩnh, nhân văn

Nghị định số 296/2025/NĐ-CP ngày 16/11/2025 của Chính phủ quy định về cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính - Cơ sở pháp lý vững chắc để bảo đảm tính nghiêm minh trong xử phạt vi phạm hành chính.

Thứ tư - 07/01/2026 06:13 185 0
Qua tổng kết thi hành pháp luật xử lý vi phạm hành chính (VPHC), Quyết định xử phạt VPHC được ban hành nhưng chưa được thi hành do nhiều nguyên nhân khác nhau như: (1) Do nhận thức, ý thức tuân thủ, chấp hành pháp luật của một bộ phận người dân, người vi phạm chưa cao, chưa tự giác chấp hành việc nộp phạt hoặc người vi phạm thường xuyên không có mặt ở địa phương hoặc là người cư trú ở nơi khác đến địa phương vi phạm; (2) Một số đối tượng VPHC nhưng sau đó bị bắt, xử lý hình sự trong vụ, việc khác nên chưa thi hành quyết định xử phạt VPHC; (3) Giá trị tang vật tạm giữ thấp hơn mức tiền phạt hoặc mức phạt quá cao so với khả năng tài chính của người vi phạm; (4) Tình trạng đối tượng vi phạm cố tình không thi hành quyết định, tẩu tán tài sản để né tránh nộp phạt nhưng chưa có trình tự, thủ tục, hướng dẫn cụ thể để buộc người vi phạm phải chấp hành quyết định xử phạt...
Ngày 12/11/2013, Chính phủ ban hành Nghị định số 166/2013/NĐ-CP quy định về cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt VPHC và có hiệu lực thi hành từ ngày 28/12/2013. Qua 12 năm thi hành, Nghị định số 166/2013/NĐ-CP đã bộc lộ nhiều bất cập, chưa có những quy định trình tự, thủ tục cụ thể tạo điều kiện thuận lợi để lực lượng chức năng tổ chức cưỡng chế thi hành Quyết định xử phạt đã ban hành hiệu quả, đúng quy định của pháp luật về xử lý VPHC. 
cac luc luong cong an tinh tang cuong tuan tra kiem soat dam bao antt tren dia ban
Các lực lượng Công an tỉnh tăng cường tuần tra kiểm soát, đảm bảo ANTT trên địa bàn
 Đồng thời, ngày 01/7/2025 Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý VPHC chính thức có hiệu lực đòi hỏi phải có Nghị định mới quy định chi tiết, đồng bộ về trình tự, thủ tục cưỡng chế để nâng cao hiệu lực thực thi. Chính vì vậy, ngày 16/11/2025 Chính phủ đã ban hành Nghị định số 296/2025/NĐ-CP quy định về cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt VPHC và có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, thay thế hoàn toàn Nghị định số 166/2013/NĐ-CP nhằm tạo ra đột phá trong công tác thi hành pháp luật và bảo đảm trật tự kỷ cương xã hội.
          
1. Nội dung cơ bản của Nghị định

          
Nghị định số 296/2025/NĐ-CP quy định chi tiết về 04 nhóm biện pháp cưỡng chế chính:

          
- Khấu trừ lương, thu nhập và tiền từ tài khoản: Áp dụng đối với cá nhân, tổ chức không tự nguyện chấp hành quyết định xử phạt, quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, không thanh toán hoặc thanh toán chưa đủ kinh phí cho cơ quan đã thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả, chi phí cưỡng chế mà có mở tài khoản hoặc tiền gửi tại tổ chức tín dụng, Kho bạc Nhà nước, chi nhánh ngân hàng nước ngoài ở Việt Nam.

          
- Kê biên tài sản có giá trị tương ứng với số tiền phạt để bán đấu giá: Nhằm đảm bảo thu đủ số tiền theo quyết định xử phạt, quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả và chi phí cho việc tổ chức thi hành cưỡng chế.

          
- Thu tiền, tài sản khác của đối tượng bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt VPHC do cá nhân, tổ chức khác đang giữ trong trường hợp các nhân, tổ chức sau khi vi phạm cố tình tẩu tán tài sản: Áp dụng khi người có thẩm quyền ra quyết định cưỡng chế có căn cứ xác định bên thứ ba đang giữ tiền, tài sản của đối tượng bị áp dụng biện pháp cưỡng chế.

          
- Buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả: Như phá dỡ, di chuyển công trình xây dựng trái phép, khôi phục tình trạng ban đầu...
 
luc luong csgt cong an tinh xu phat vphc nguoi vi pham phat hien qua hinh anh camera
Lực lượng CSGT Công an tỉnh xử phạt VPHC người vi phạm phát hiện qua hình ảnh Camera
2. Nghị định số 296/2025/NĐ-CP có những thay đổi đáng chú ý so với Nghị định 166/2013/NĐ-CP
          
- Quy định các trường hợp người có thẩm quyền phải ra Quyết định đình chỉ cưỡng chế (Điều 9) gồm: (1) Cá nhân bị cưỡng chế đã chết, mất tích và không để lại di sản hoặc nghĩa vụ không được chuyển giao cho người thừa kế; (2) Quyết định xử phạt, quyết định khắc phục hậu quả hoặc quyết định tịch thu đã bị hủy hoặc sửa đổi; (3) Tổ chức bị cưỡng chế đã giải thể, phá sản và nghĩa vụ không được chuyển giao; (4) Có quyết định miễn hoặc giảm tiền phạt và người bị xử phạt đã thi hành xong; (5) Hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm và chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự.

          
- Quy định cụ thể thời hạn xác minh thông tin: Điều 16 quy định trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản yêu cầu và các tài liệu có liên quan kèm theo (nếu có) của người có thẩm quyền ra quyết định cưỡng chế, cá nhân, tổ chức bị áp dụng biện pháp cưỡng chế có trách nhiệm cung cấp thông tin  về tài khoản, tiền gửi của mình tại tổ chức tín dụng, Kho bạc Nhà nước, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam. Các tổ chức tín dụng, Kho bạc Nhà nước phải cung cấp thông tin tài khoản của đối tượng bị cưỡng chế cho người có thẩm quyền ra quyết định cưỡng chế trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ khi nhận được văn bản yêu cầu cung cấp thông tin khách hàng và các tài liệu có liên quan. Đây là quy định mới, nhanh chóng hơn so với Nghị định số 166/2013/NĐ-CP trước đây.

          
- Cơ chế ngăn chặn tẩu tán tài sản: Nghị định mới bổ sung quy định cụ thể về việc cưỡng chế tài sản do bên thứ ba đang nắm giữ. Điều này khắc phục tình trạng đối tượng chuyển tiền, tài sản cho người khác ngay sau khi bị xử phạt mà Nghị định 166/2013/NĐ-CP chưa xử lý triệt để được.

          
- Bảo vệ quyền lợi an sinh xã hội: Điểm tiến bộ vượt bậc là quy định về những tài sản không được kê biên. Nghị định số 296/2025/NĐ-CP bảo vệ "nhà ở duy nhất của cá nhân và gia đình người bị cưỡng chế có diện tích tối thiểu" theo pháp luật về cư trú. Đây là điểm mới so với Nghị định số 166/2013/NĐ-CP.

          
Ngoài ra Nghị định số 296/2025/NĐ-CP có một số tính ưu việt: (1) Tính công bằng: Mức khấu trừ lương chỉ tối đa 30% tổng lương hàng tháng để bảo đảm điều kiện sinh hoạt tối thiểu cho người dân; (2) Tính công khai, minh bạch: Mọi bước cưỡng chế đều phải lập biên bản có sự chứng kiến của chính quyền cấp xã hoặc người chứng kiến khi đối tượng vi phạm vắng mặt; (3) Hỗ trợ công nghệ: Nghị định cho phép gửi quyết định cưỡng chế bằng phương thức điện tử, giúp đẩy nhanh tiến độ xử lý vi phạm trong kỷ nguyên số.
   
cong an tinh kiem tra chan chinh cac vi pham ve pccc cua cac co so tren dia ban tinh
Công an tỉnh kiểm tra chấn chỉnh các vi phạm về PCCC của các cơ sở trên địa bàn tỉnh
3. Việc triển khai Nghị định số 296/2025/NĐ-CP có ý nghĩa quan trọng đối với lực lượng CAND và các cơ quan quản lý nhà nước, thể hiện ở một số điểm sau:
          
- Tăng cường tính răn đe: Việc cưỡng chế quyết liệt, đúng luật sẽ loại bỏ tâm lý "nhờn luật", buộc các cá nhân, tổ chức phải nghiêm túc chấp hành các quyết định xử phạt.

          
- Phát huy vai trò của lực lượng CAND: Nghị định quy định rõ lực lượng CAND có trách nhiệm bảo đảm trật tự, an toàn trong quá trình thi hành quyết định cưỡng chế khi được phân công hoặc yêu cầu. Trường hợp có yêu cầu, cơ quan chủ trì thi hành quyết định cưỡng chế phải gửi văn bản yêu cầu đến cơ quan Công an cùng cấp ít nhất 05 ngày làm việc trước khi thực hiện cưỡng chế để bố trí lực lượng. Điều này giúp công tác cưỡng chế diễn ra thuận lợi, tránh các hành vi chống đối người thi hành công vụ.

          
- Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước: Quy trình phối hợp giữa cơ quan cưỡng chế và các tổ chức tín dụng, chính quyền cơ sở được chuẩn hóa sẽ giúp thu hồi ngân sách kịp thời, góp phần giải quyết dứt điểm các VPHC về trật tự xây dựng, môi trường, ANTT và các lĩnh vực khác theo quy định của pháp luật xử lý VPHC.

          
Nghị định số 296/2025/NĐ-CP được ban hành sẽ góp phần tạo cơ sở pháp lý hiệu quả hỗ trợ lực lượng chức năng trong quá trình thực thi pháp luật, đảm bảo các quyết định xử phạt VPHC được tổ chức thi hành trên thực tế, cụ thể hóa tinh thần thượng tôn pháp luật, bảo vệ quyền lợi chính đáng của các tổ chức, cá nhân.

Tác giả bài viết: Nguyễn Tuấn - phòng Tham mưu

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Theo dòng sự kiện

Xem tiếp 

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây